Backpacking travel in Bac Ha : Full Guide

Thích thì click đi

Cung Phuot – Bac Ha la mot huyen thuoc Dong Bac Lao Cai, co nhieu danh thang canh dep mang dam net tu nhien va lich su. Cung voi nhung canh sac thien nhien ban tang nhu cac day nui hung vi, song suoi va hang dong, con nguoi hien hau men khach. Vung dat nay con la noi hoi tu cac sac mau van hoa dan toc nhung dac san rieng cua Mien Tay Bac, tao nen suc hap dan dac biet niu giu chan khach thap phuong khi den voi Bac Ha.

©Ban quyen hinh anh : Trong bai viet co su dung mot so hinh anh duoc tim kiem thong qua cong cu Google Image cua Xom Nhiep Anh, Cong thong tin dien tu Lao Cai nham minh hoa ro hon cho noi dung bai viet. Ban quyen nhung hinh anh nay thuoc ve tac gia. Chinh sach cua Cung Phuot ve ban quyen hinh anh cac ban co the theo doi tai day.

Nen di Bac Ha vao thoi gian nao

Hoa man Bac Ha

Neu chua mot lan den Bac Ha chac nhieu ban se ban khoan khong biet nen den voi “Cao nguyen trang” nay vao thoi diem nao dung khong ? Cung Phuot xin chia se voi cac ban mot so moc thoi gian dac biet de cac ban co the tu sap xep cho minh mot chuyen du lich toi day nhe

  • Vao mua xuan, truoc va sau Tet Am lich la mua cua hoa man no.
  • Le hoi Dua ngua Bac Ha theo thong le duoc to chuc vao dau thang 6 hang nam sau khi man da chin.
  • Le hoi ruoc Dat ruoc Nuoc vao ngay 15 thang gieng hang nam.
  • Cho phien Bac Ha dien ra vao chu nhat hang tuan.
  • Le hoi den Bac Ha vao ngay 7/7 am lich hang nam

Phuong tien di va den Bac Ha

Bac Ha cach Lao Cai khoang 70km nguoc ve huong Yen Bai va cach Ha Noi khoang 300km. Tu Ha Noi cac ban co the bat xe giuong nam di Bac Ha truc tiep tu ben xe My Dinh. Hien tai co hang Hai Van dang khai thac van tai hanh khach tren tuyen duong nay. Neu ban chi den du lich duy nhat dia diem nay, hay lua chon phuong an thue xe may tai Bac Ha de thuan tien va giam chi phi, ngoai ra neu muon ket hop di du lich mot vai dia diem khac nhu Y Ty, Lao Cai, Sapa hay gan nhat la Simacai thi cac ban nen mang theo xe may tu Ha Noi de chu dong trong viec di lai. Phuong an mang theo xe may co the lua chon gui thang xe o to len Bac Ha,  gui theo o to len Lao Cai (co nhieu lua chon nha xe hon) hoac gui xe theo tau hoa len Lao Cai (chi phi thap hon so voi gui bang o to)

Xe khach chat luong cao di Bac Ha

Thue xe may tai Bac Ha

Khach san nha nghi tai Bac Ha

Khach san Sao Mai kha lon nam ngay trung tam thi tran

Toan thi tran Bac Ha co khoang 20 co so luu tru phuc vu cho cac khach du lich nen ban hoan toan co the yen tam khi toi day. Co nhieu su lua chon cho ban tu nhung nha nghi binh dan cho den nhung khach san cao cap hon chut (tat nhien la khong the so sanh voi cac khu vuc du lich khac).

Xem them bai viet : Khach san nha nghi tai Bac Ha 

Cac dia diem du lich o Bac Ha

Cho phien Bac Ha

Net doc dao rieng co cua phien cho vung cao Bac Ha la den day ban se duoc thuong thuc thang co mon an dac trung cua vung nui cao Tay Bac. Thang co khong luc nao voi trong chao, cung nhu ruou khong luc nao can trong binh. Ruou dac san cua nguoi Mong Ban Pho, duoc nhieu nguoi biet den voi huong vi thom ngon va rat dac trung. Mua ban xong ngua, lon, trau, bo, dan ong nguoi dan toc o Bac Ha cung ban hang quay quan quanh nhung ban thang co nghi ngut. Canh nhung bat ruou ngo thom gat, trong suot la nhung coc bia vang sui bot.

Xem them bai viet :  Hinh anh ve cho phien Bac Ha

Dinh thu Hoang A Tuong

Dinh vua Meo truoc khi trung tu

Khoi cong nam 1914, song den nam 1921, dinh Vua Meo moi duoc hoan thanh. Chu nhan cua dinh la cha con Hoang Yen Chao, Hoang A Tuong. Hoang A Tuong cung la mot tho ti o Bac Ha cho den ngay Lao Cai duoc giai phong. Vi the, ngoai cai ten dinh vua Meo, nguoi ta con goi day la dinh Hoang A Tuong.

Tuong truyen, dinh thu vua Meo Hoang A Tuong duoc thay Tau ve xem the dat theo phong thuy. Dinh toa lac tren mot qua doi rong o chau Bac Ha, nay la trung tam thi tran huyen Bac Ha, phia sau va hai ben deu co nui, phia truoc co mot dong suoi uon luon va co nui the me bong con.

The dat “tua son dap thuy” vung chai, voi mong muon dong ho duoc quyen quy, con chau doi sau vinh hien. Khu dinh thu vua Meo da dat den trinh do thiet ke tinh xao va noi len voi quy mo do so tai vung nui cao xa xoi, hung vi nhu Bac Ha.

Khu dinh thu vua Meo la mot ket cau kien truc kha dac biet so voi kien truc cac dinh thu khac tai Viet Nam thoi bay gio. Dinh vua la noi de o cua cha con Hoang Yen Chao, Hoang A Tuong, song cung la noi lam viec va con co chuc nang phao dai bao ve. Toan bo dinh co kien truc hinh chu nhat lien hoan khep kin, voi tong dien tich 4.000m2, co tuong rao bao ve, bon phia tuong deu co lo chau mai nhu phao dai va co linh canh giu.

Dinh duoc hai kien truc su nguoi Phap va nguoi Trung Quoc thiet ke. Vi vay, kien truc cua dinh co su hoa quyen giua kien truc Phap hoi the ki 17-18 va kien truc phuong Dong. Trong do noi len la cac net kien truc phuong Tay duoc the hien trong nhung chi tiet nhu hoa tiet canh nguyet que dap noi tren cac cua vao, bieu tuong cho hanh phuc va thinh vuong; cua lan can tro ra hinh vom, cot nha thanh thoat, lan can, cau thang vong, hanh lang lat gach. Ket cau ben trong cua dinh kha dep. Qua cua chinh, ben trong la mot khu san rong, xua la noi dien ra cac hoat dong chinh cua nha tho ti. Khu nha chinh phia cuoi san, co hai tang voi dien tich 420m2, thuong la noi hoi hop cua gia dinh.

va Dinh vua Meo hien nay

Ngoai ra, khu dinh con co cac hang muc khac nhu hai day nha phu o hai ben, moi day nha co hai tang thap hon day nha chinh, gom ba gian voi dien tich 300m2. Day la noi sinh hoat cua cac ba vo Hoang Yen Chao va Hoang A Tuong. Ngoai ra con co them hai day nha phu hai tang co kien truc don gian hon dung lam noi o cho quan linh, phu phen va nguoi hau. Dinh thu nha ho Hoang duoc xay dung bang da voi, cat, mat mia o dia phuong va ximang, sat thep cho tu Ha Noi va Lao Cai len.

Dinh vua Meo, mot cong trinh pha tron giua kien truc cua nha co cua nguoi Phap voi kien truc phuong Dong, song noi troi hon ca la kien truc phuong Tay da tao cho dinh co ve dep rieng va nay tro thanh dia chi du lich khong the thieu doi voi du khach moi khi ghe tham vung cao nguyen Bac Ha

Ban Pho

La noi san sinh ra loai ruou Ngo mang lai danh tieng cho Bac Ha, ban Pho la mot ban cua nguoi Mong nam cach Bac Ha khoang 4km.

O ban Pho co hon 500 ho, nha nao cung co the nau duoc ruou, nha nao nau cung ngon, chang co bi quyet gi dac biet. Ngo vang, ngo trang deu duoc, cu luoc len de nguoi roi rac men, u 3 ngay roi bo vao cho go, dua len chao cat cach thuy. Ruou ngo ban Pho thuong khoang 42-45 do, cham lua dot chay duoc, uong luc dau thay hang nhung lat sau thi ngot giong, mem moi.

Chac co le bi quyet duy nhat cua nguoi dan ban Pho la nguon nuoc lay tu suoi Hang De cung voi dac trung khi hau rieng cua moi vung dat nay. Ruou ngo ngon nham voi thit trau gac bep trong cac dip le cua nguoi Mong cung la co hoi de nguoi dan ban Pho dang thu ruou cua minh len troi dat.

Thang canh Hang Tien

Nguoc dong song Chay khoang 6 km, tu trung tam xa Bao Nhai (huyen Bac Ha) thuyen se dua ban qua thanh co Trung Do voi nhieu huyen thoai. Dong song Chay den day that lai tao thanh dong sau, hien hoa, len loi giua hai bo vach thanh dung dung. Hai ben la canh rung nguyen sinh, phu len canh quan mot mien khi hau trong lanh mat me. Nhung dong suoi nho tu tren cao do xuong nhu dai lua, mo ao, lat phat nhu mua bay. Dong nuoc nhu nguoi tho dieu khac, lanh nghe duc vao vach da tao nen nhung dai sen noi, nhung nhu da muon hinh van dang. Kia la chu voi dang cui dau uong nuoc, day la con dai bang cat canh bay len… va hoi tu lai thanh bon tam thien nhien ky thu. Noi day chinh la suoi Tien.

Qua suoi Tien 200 m la gap hang lon co suc chua ca tram nguoi, cam giac nhu mot me cung ky vy do thien nhien ban tang, da xep thanh tang, thanh lop, tao nhung rao luy tu nhien. Nguoc len khoang 500m la dong nuoc nho ti tach tao thanh nhu da nhu nhung thap co to nho voi anh sang hiem hoi hat vao lap lanh nhu anh lan tinh. Nhieu khi phai deo minh vao bo da, bam vao cac re cay moi toi duong len troi, du khach thay minh thuc su duoc trai qua cuoc tham vieng dong Tien. Sau thoi gian du ngoan, ta duoc tam minh trong anh nang noi dao hoa, mot hon dao nho day hoa thom co la, song nuoc vo ve dap dinh ben bo da.

Hang Tien gan lien voi huyen thoai ba nang tien; truyen khau rang xua kia co ba nang tien duoc vua cha cho di tham thu coi tran gian, thay noi day son thuy huu tinh, cac nang khong muon tro ve. Da het han, khong thay con ve, ngoc hoang noi gian sai thien loi xuong tri toi. Ba nang chon trong hang cao hon mat nuoc khoang 200m ngu tren vach thanh do khong chap hanh chieu chi, thien loi noi gian giam sat mot goc nui noi ba nang tien tru ngu. Biet khong thoat khoi trung phat, ba nang da gieo minh tu van. Xac nguoc dong nuoc diu xuong ha luu noi trung tam xa Bao Nai hien nay duoc dan lang vot len lam mieu tho mang ten mieu Ba Co. Tuc truyen rat thieng.

Truyen ke tu xa xua co mot nang nguoi Nung toi hang Tien, thay noi day co ba chen tien khong biet ai do dat tho. Nhieu du khach vieng tham, van canh tam suoi Tien dam minh trong anh ban mai ben dao hoa va deu cau mong cac nang ban phuc cho sac dep, suc dai va phu quy. Noi day thuc su la mot vinh Ha Long thu nho, thang canh hang tien dang cho don du khach.

Den Bac Ha

Den Bac Ha thu hut duoc rat dong khach du lich den hang nam

Den Bac Ha duoc xay dung tu cuoi the ky 19 tho phung hai anh em Vu Van Uyen va Vu Van Mat – nguoi goc Gia Loc – Hai Duong. Xua kia hai ong len dong Ngoc Uyen (vung Bac Ha ngay nay) xay dung can cu quan su va on dinh doi song dan cu ca mot vung bien gioi rong lon. Sach su co ghi: “Doi vua Tu Duc nam thu 7(1855) sac phong cac chua Bau (anh em Vu Van Uyen, Vu Van Mat) lam quoc cong hung cu Bac Ha, lam cho vung dat nay tro thanh tru phu, dan cu dong duc”. Su nha Nguyen chep “Uy the nha Le noi la nho suc cua anh em ho Vu da co cong danh giac, bo coi duoc yen, nhan dan an lac”.

Nha Nguyen cung sac phong anh linh cac chua Bau lam tong binh tran thu Tuyen Quang. Nam Gia Long thu nhat xet cong bach than ca nuoc, quoc cong Vu Van Mat duoc liet vao hang cong than doi Le Trung Hung. De tuong nho nguoi anh hung da co cong voi vung dat nay, nhan dan noi day da cung nhau xay dung len ngoi den nay de hang nam tuong nho ve nguoi anh hung da co cong voi nuoc, mot thoi binh on vung bien gioi phia Tay Bac cua To Quoc ta. Den Bac Ha co mot y nghia lich su sau sac va co tam anh huong den doi song chinh tri, van hoa xa hoi doi voi nhan dan cac dan toc tinh Lao Cai vao nhung nam cuoi the ky XIX dau the ky XX.

Le hoi chinh den Bac Ha duoc to chuc hang nam vao ngay 7/7 (am lich) tai den ngay thi tran Bac Ha, de tuong nho ngay mat Gia quoc cong Vu Van Uyen, nguoi da co cong dep loan an dan, hung cu vung Tay Bac the ky 16-17. Tu do den nay ngoi den la noi de nhan dan trong vung va du khach thap phuong nguong vong nguoi co cong voi dan voi nuoc.

Cac mon an ngon tai Bac Ha

Ruou Bac Ha

Ruou duoc thu ngay bang nap can

Ruou ngo Ban Pho hay con goi la ruou ngo Bac Ha la mot thu ruou ngon dac san cua nguoi Mong o Ban Pho, cao nguyen Bac Ha, Lao Cai. Cung voi ruou Tao Meo va ruou San Lung, ruou ngo Ban Pho la cac danh tuu cua Lao Cai. Ruou Ban Pho co mau trong nhu nuoc suoi, luc moi uong nghe huong vi thom nong, sau do la cam giac em diu. Ruou ngo noi day say lau nhung khong lam nguoi ta ngu muoi ma cam giac van sang khoai. Ruou ngo Ban Pho nau tu nuoc lay tu suoi Hang De. Ruou ngo Ban Pho huong thom thi nong nan, quyen ru, uong vao khong gat, khong chua. Ngo dung nau ruou Ban Pho khong phai trong o nuong ray hoac thung lung, ma o tren nui da cao heo hut, dac biet la giong ngo vang trong o xa Lung Phinh (Bac Ha) cho ra nhieu ruou co huong thom nong rat ngon. Loai ngo nay cho bap chac, vang, nang suat khong cao, bu lai hat mem, bui va rat giau dinh duong. Sau khi thu hoach, ngo duoc giu nguyen bap, phoi kho va bao quan de nau ruou dan. Bi quyet tao nen su khac biet cua ruou ngo Ban Pho voi cac loai ruou khac la len men bang bot bong cua cay “pa”, con goi la cay Hong Mi. Nguoi H’Mong dung hat nay dem xay nho nhu bot roi tron voi nuoc ruou dau va nuoc soi, nhao that nhuyen, nam thanh qua dat tren rom va phoi o noi it nang, thoang gio den khi nhung qua men kho, chuyen thanh mau trang y nhu chiec banh bao thi mang bo vao thung, ro de len gac bep bao quan de dung dan.

Cay Hong Mi dung de len men ruou Ban Pho

Nguoi Mong noi day cho rang uong ruou Ban Pho vao buoi sang se co them suc manh, tua nhu co mot vi than dung manh ho tro lam viec dong ang suot ngay khong cam thay met moi. Neu uong vao buoi toi, cung voi bang huu, ruou nhu co soi day vo hinh rang buoc tinh yeu thuong khang khit, trong long moi nguoi trao dang loi hay, y dep, noi len duoc nhung dieu moi me, y nghia tham sau va hao hung ma nhung luc khac khong co ruou chua noi duoc Thit gung cua nguoi Nung Din Hang nam, cu moi dip tet den, nguoi Nung Din lai mo lon don Xuan. Du lon to hay be, moi nha cung phai chuan bi thit de che bien nhieu mon an trong ngay tet. Ngoai mon thit lam nhan banh thi nguoi Nung Din con lam mon thit gung ‘tieng Nung Din goi la Nut sinh’. Mon an nay rat binh di, che bien don gian nhung co huong vi rieng, tu lau la thuc an quen thuoc cua dan toc nay. De lam mon thit gung, nguoi Nung Din tan dung tat ca cac loai xuong nhu xuong song, xuong suon va thu tuoi nguyen khong duoc rua qua nuoc dem bam nho, roi rua mot luong kha nhieu gung gia nho vat bot nuoc. Sau do, tron tat ca xuong bam, gung, muoi voi nhau, bop sao cho that nhuyen. Khi bop nguoi ta con pha them mot chut ruou vua phai de bao quan va giu duoc su tuoi song cua thuc an. Thit duoc cho vao loai chum co men bong roi do nuoc (khong de can nuoc o vanh chum), giu nhiet do de tranh thuc an chuyen mau. Sau do, day kin mieng chum bang tam ni long, buoc chat, khi nao dung moi lay ra nau chin tuy theo bua. Nguoi Nung Din thuong an mon thit gung theo hai cach la hap hoac nau. Neu hap thi co the cho them mot chut nuoc, hat tieu, rau thom thi mon an se toa mui thom hap dan hon nhieu. Neu nau thi do them mot luong nuoc tuong xung voi luong thuc an dun chin toi, cho gia vi nhu mi chinh, hat tieu hoac rau can tay. Ke ca nguoi gia hay tre nho khong an duoc xuong thi tron com voi nuoc thit nay cung xuyt xoa ngon mieng. Ai da tung thuong thuc mon an Nut sinh cua nguoi Nung Din se khong quen duoc huong vi cua no boi vi ngot cua thit xuong quyen voi cai man dam da cua muoi, chat cay nong cua gung gia, phang phat vi thom cua ruou ngo. Thit lon muoi

Thit lon tu lau la mot mon an quen thuoc dan da doi voi nguoi dan Viet Nam va day cung la loai thuc pham co nhieu cach che bien mon an nhat. Trong cac mon ngon duoc che bien tu thit lon thi thit lon muoi la mot trong nhung mon ngon trong danh muc am thuc cua dong bao vung cao Lao Cai. Cach che bien mon thit lon muoi het suc don gian voi nhung gia vi co san trong vuon nha. Gia vi cua thit lon muoi bao gom cac loai la nhu la que, la mit, la trau khong, kem theo ot tuoi, gieng va ruou cai nep. Tat ca cac loai la deu duoc phoi kho va gia nho, thit lon duoc thai vua mieng roi do ruou cai uop cung muoi that man va tron lan cac loai la gia vi kho da duoc gia nho sau do cho thit vao hu hoac lo de tu mot den hai tuan la co the su dung duoc. Khi su dung thit lon muoi co the rang hay nuong tuy theo khau vi cua tung gia dinh. Khi an, chung ta co nhung cam giac khac nhau. Co vi cay cua gieng va ot, vi thom cua que, vi hoi chat cua la mit va la trau khong. Dong thoi, mot vi dac trung cua thit lon muoi la vi chua hoa lan vi man cua muoi, mieng thit gion va ran chac. Thit lon muoi lam giam di do beo va ngay cua mo. Khi an, chung ta co the lay lai cam giac ve vi giac khi da an qua nhieu do an khac ma khong co cam giac ngon. Thit lon muoi la mon an dan da cua nguoi dan vung cao dac biet la nguoi Tay o Bao Yen. Mac du la mon an binh di nhung cung duoc nguoi dan vung cao tiep dai khach quy nhu mot mon an truyen thong va boc lo tinh cam chan thanh cua dong bao doi voi khach.

Xoi 7 mau cua nguoi Nung Din

Du khach thuong khong mua duoc loai xoi co du 7 mau

Xoi bay mau la mon an truyen thong chi co trong nhung ngay le, tet cua dan toc Nung Din o Lao Cai. Nguoi phu nu Nung Din voi doi ban tay kheo leo da luu truyen cach che bien mon xoi bay mau tu doi nay sang doi khac. Bay mau cua xoi (hong, do tuoi, do tham, xanh cuu long, xanh vang, xanh la chuoi, vang) thuong duoc tao ra tu cac loai cay la (cay cam hoa, cay hoa vang, cay nghe…). Gao nau xoi la loai gao nep hat to, dai. Truoc khi nau, nep nuong duoc ngam trong nuoc khoang 12 gio, sau do cho mau vao ngam khoang 3 gio nua. Tiep do, gao duoc dai lai roi de rieng moi mau mot goc trong noi nau xoi va nau trong khoang 1,5- 2 gio. De giu mau xoi duoc tuoi, khi nau khong duoc cho muoi vao gao.

Xoi bay mau cua dan toc Nung Din ngoai gia tri am thuc con co y nghia tam linh sau sac. Tuong truyen, ngay xua, khi quan giac xam pham bo coi nuoc ta, nguoi Nung Din song o bien cuong da dung len chong lai quan giac. Trong cuoc chien dien ra tu thang 1 den thang 7 am lich nam do, co nhieu nguoi da nga xuong de giu vung manh dat bien cuong. Ngay nay, cu den ngay 1/7 am lich, nguoi Nung Din lam le mung chien thang. Trong le hoi nay, bao gio cung co xoi bay mau. Moi mau cua xoi thuong ung voi mot thang va moi thang lai ung voi tien trinh chong giac. Chang han: mau xanh la chuoi la mau cua mua xuan, mau do tham bieu tuong cho mau cua nhung nguoi da anh dung hy sinh, mau vang bieu tuong cho su dau thuong ly tan, mau do tuoi bieu tuong cho chien thang hao hung cua nguoi Nung Din…

Man hau Bac Ha

O cac tinh thuoc bien gioi phia Bac nuoc ta, dau cung thay cay man, man Lao Cai, Lang Son co mau hong do, man Bac Ha co vo mau xanh, moi loai man deu co huong vi rieng va sac mau khac nhau, song giong man ngon nhat, dep ma nhat van la giong man trong o dat Bac Ha. Tu thang gieng am lich, ca thung lung Bac Ha voi dien tich rong 30km2 no trang hoa man, dat troi Bac Ha nhu trong huyen thoai. Qua Cong troi, nguoi va ngua cu bong benh nhu troi trong may trang. Khac voi man Lang Son khi chin qua moi do, man hau Bac Ha khong bien doi mau vo ngoai, quan sat ky moi nhan ra luc thu hai qua man hoi nga sang mau vang nhat. Trong cu tuong qua xanh nhung khi bo doi, ruot qua man moi pho sac vang. Dieu khac biet giua man Bac Ha voi cac giong man khac, co le la do roc hot. Ngoai ra, vi ngot cua man hau lam cho nguoi an sau khi nuot xong mieng cuoi kha lau ma nhu van con mieng man trong mieng. Co le vi the ma nguoi ta dat ten no la mau hau.

Nam chan chim o cho Bac Ha

Nam con goi la nam phien che – la mot san pham doc dao chi co o Bac Ha (Lao Cai), khong nhung co gia tri dinh duong cao ma con la mot loai duoc lieu quy. Vi ngot cua nam khien nguoi an kho quen duoc huong vi cua vung cao nay. Hinh thai ngoai cua nam cung de nhan biet, khong co cuong, mu dang quat – vo hen, duong kinh tu 1 den 3 cm, phu lop long min mau trang xam, mep mu hoi cuon vao trong. Thit nam mau trang, mat duoi la nhung phien nam, khi non mau trang, khi gia mau hong thit. Nhung gui nam nang triu duoc cac thieu nu Mong mang den cho ban thanh mot day rieng. Nam duoc de trong gui hoac bay tren cac tam vai, trai tren tham co. Chang can can do chinh xac, cac co gai cu dong tung bat day, ban voi gia binh dan: hai nghin dong mot bat. So voi cac loai rau xanh khac o cho, nam chan chim bao gio cung duoc ban het nhanh nhat. Nam mua ve dem xao hoac nau canh voi thit. Thuong thuc huong vi ngot ngao cua nam, nguoi an se co ky niem kho quen ve Bac Ha. Ngoai cong dung lam thuc pham, nam chan chim con co nhieu loi ich khac, duoc liet vao loai duoc lieu quy, la doi tuong nghien cuu thuc nghiem ve sinh hoc, nhu sinh ly hoc va di truyen hoc.

Cac le hoi tai huyen Bac Ha

Dua ngua Bac Ha

(Anh – Xom Nhiep Anh)

Dua ngua la mon the thao dan toc doc dao cua huyen Bac Ha tu xua. Vao xuan, o cac thon, ban vung cao thanh nien trai trang nguoi Mong, Tay, Nung thanh tung doan di hoi xuan …ho thuong ru nhau dua ngua, ai den dich truoc thi bua tiec hom do duoc ngoi mam tren. Truoc nam 1945, giai dua ngua o Bac Ha thuong duoc to chuc vao mua xuan, duong dua lay diem xuat phat tu nga ba cho cu va dich la bai dat trong truoc dinh thu Hoang A Tuong. Cac ky si khi den dich phai nhay xuong ban 5 phat sung vao bia sau do len cuop qua cau do va lai nhay len ngua phi quay lai diem xuat phat. Den mua xuan nam 1980, Huyen doi (Ban chi huy quan su) Bac Ha to chuc giai dua ngua, ban sung chon ky si, xa thu gioi. Luc do, Bac Ha khong co nhieu ngua nen hau het nha nao co thanh nien, co ngua deu tham gia.Giai do co hon 50 ky sy nguoi Tay, Nung, Dao, nhieu nhat la nguoi Mong tham gia dua ngua, ban sung. Dai uy Ly Seo Thong – Doi truong doi quan luong – Ban chi huy quan su huyen Bac Ha luc bay gio gianh giai nhat. Vao nam 2007 le hoi dua ngua truyen thong duoc khoi phuc lai nham huong ung chuong trinh du lich ve coi nguon cua 3 tinh: Lao Cai – Yen Bai – Phu Tho, la diem nhan thu hut khach du lich den Bac Ha va Lao Cai. Nam 2008 giai dua ngua truyen thong Bac Ha duoc mo rong voi quy mo cap tinh va dua vao chuong trinh du lich ve coi nguon hang nam cua 03 tinh Lao Cai – Yen Bai – Phu Tho. Hien nay le hoi dua ngua Bac Ha thuong duoc to chuc hang nam vao khoang thang 5, 6.

Le hoi ruoc Dat, ruoc Nuoc cua nguoi Tay o Bac Ha

Le hoi ruoc Dat, ruoc Nuoc cua nguoi Tay – Bac Ha dien ra vao ngay 15 thang gieng hang nam  de cau xin Me Dat, Me Nuoc phu ho cho dat luon mau mo, cau cho nguon nuoc khong bao gio can, giup dan ban co cuoc song no du quanh nam.  Tu sang som, dan lang da cu mot doan nguoi gom: thay cung, doi trong, chieng,  khen va cac co, cac chi (la nhung nguoi cham chi lam an, co cuoc song gia dinh yen binh khoe manh)… di len ngon nui Pan Pho – noi co nguon nuoc trong nhat ban – ruoc hon Dat, hon Nuoc ve du hoi. Di dau doan ruoc la thay cung. Thay la nguoi giu vai tro lam su gia de giao tiep voi cac vi than linh. Trong tay thay cam cay neu – bieu tuong cua su sinh soi, nay no – ruoc den dia diem dien ra le hoi.Tiep theo la kieu ruoc Nuoc va cac mam le. Nuoc duoc dung trong hai ong buong to, tuong trung cho ong bo, ong me. Tiep den la kieu ruoc Dat – hon me Dat duoc lay tu tren dinh nui cao thieng lieng. Sau do la den cac mam le de dang cac vi than linh. Le vat gom mot mam qua con, ben trong cac qua con dung cac loai hat giong do cac co, cac chi ky cong lam ra, cac mam xoi ngu sac, ga luoc, hoa qua… deu la nhung san vat tinh tuy cua mua mang – thanh qua san xuat cua dan ban trong nam. Doi chieng trong di hai ben thay cung noi chieng trong de thay giao linh voi cac vi than. Dia diem to chuc le hoi la canh dong rong cua ban. Khi cac doan ruoc toi noi, ba hoi ken trong noi len vang dong dat troi, thau den chin tang cao xanh nhu bao cho Troi – Dat biet: Ngay hom nay dan lang mo hoi. Thay cung thuc hien nghi le cau khan. Tiep do, thay cung phun nuoc lam phep de xua cac dieu xau, xua quy du khong cho ve quay pha dan ban. Roi thay tung loc (ngo, lua) cua than linh cho dan ban, nhung nguoi du hoi ai cung co gang nhan cho duoc vai hat thoc, hat ngo dem ve nha lam khuoc may man de nha minh vu sau ngo  sai hat, lua sai bong. Sau phan le nghi tren, moi nguoi buoc vao phan hoi voi nhung man xoe dieu nghe cua cac co gai, chang trai. Khi cac man xoe ket thuc la cac tro choi dan gian nhu keo co, day gay, choi ga, choi trau (bang bap bi chuoi va mang), nem con…bat dau Du la ngay hoi cua nguoi Tay nhung cac dan toc khac trong vung cung den du rat dong vui.

Mua xoe Ta Chai – Bac Ha

Mua xoe Ta Chai (Anh – laocai.gov.vn)

Cung nhu nhieu vung khac, nguoi Tay xa Ta Chai (huyen Bac Ha) mo hoi de cung Than Nong (vi than cai quan ruong nuong), dong thoi cung la dip to chuc vui choi cho dan ban. Sang som ngay ram thang Gieng hang nam, khi ong mat troi nho len, la luc moi nguoi dang hao huc du hoi, thi o ngoai dong tieng trong, tieng chieng vang ron khap nui rung giua tiet xuan am ap. Trong ngay hoi, phan le tuong doi don gian. Giua bai rong, nguoi ta dung len mot cay neu bang cay buong to, co gan mot vong tron dan giay do (bieu tuong mat troi). Duoi chancay neu la nhung mam le cua lang va cua cac gia dinh thanh kinh dang len cung than, cau mong cho mua mang tot tuoi, thoc lu day san, trau ngua lon ga day chuong. Sau le cau khan, ong chu le hoi giong len hoi chieng khai mac. Tieng trong, tieng chieng tuc thi bung bung thuc giuc, moi goi. Mot vong xoe duoc hinh thanh do nhung ba, nhung chi ket lai, roi mot nguoi, hai nguoi roi dam dong nhap vao. Tieng trong, tieng chieng ron rang lam tan bien cai rut re nguong ngung, cuon moi nguoi vao vong xoe tinh ban. Tay trong tay, mat trong mat, vong xoe rong dan, roi mo thanh hai vong, ba vong, het dieu nay sang dieu khac va keo dai trong suot nhieu ngay le hoi. Xoe Ta Chai co nhieu dieu phan anh phong tuc, tap quan sinh hoat cua dong bao Tay vung nay.Bat dau tu xoe tap hop, lam quen, gap go co tinh cong dong, den giao luu tinh cam cua dong bao, tiep theo la xoe doi, xoe bon (dong cam), cham vai (to tinh) roi dieu bat ca gieo ngo, sang day (lao dong san xuat )va cuoi cung la xoe chao hen. Cung voi nhung hoa thom qua ngot o Bac Ha, xoe Ta Chai da co mat o nhieu san dien tren dat nuoc, duoc huong ung nhiet tinh cua nguoi ham mo va da gianh duoc nhieu huy chuong. Nhip xoe hon nhien, duyen danh nhu nhung con nguoi va thien nhien xu xo nay dang ru moi ban be gan xa den de noi rong vong tay.

Le hoi Say san Bac Ha (Le hoi Gau tao)

Moi khi tet den, khap nui rung hoa man, hoa dao khoe sac cung la luc dong bao vung cao Bac Ha to cac le hoi dau xuan de cau mong may man va cho nhung vu mua bo thu. Say san la mot le hoi mang dam ban sac van hoa dan gian cua nguoi dan vung cao. Thuong le hoi Say san duoc to chuc tu ngay mong 2 den mong 6 tet theo khu vuc cum xa noi co nhieu dong bao nguoi Mong, Tay, Nung … sinh song. Dia diem to chuc le hoi Say san duoc dat o mot vi tri linh thieng va thuan loi cho moi nguoi tham gia cac tro choi dan gian, nhu mua khen, danh quay, mua vo, keo co, day gay… Nguoi dan den voi le hoi  Say san vua de vui xuan cau mong may man, vua de gap go ban be, chuc nhau nhung chen ruou ngo nong tham.

Search on Google : backpacking travel in bac ha, bac ha travel tip, bac ha travel guide, festival in bac ha, best food and cuisine bac ha

Nếu thích hãy đánh giá 5 sao cho bài viết nhé bạn 😉