Lai Chau Traditional festival

Thích thì click đi

Cung Phuot – Cac le hoi truyen thong dac san chu yeu cua Lai Chau nhu: Le hoi Nang Han, le hoi Kin Pang Then, le Han Khuong (Han Khuong Giao Duyen), hoi Hoa Ban cua nguoi Thai, le hoi Com moi cua nguoi La Hu, le hoi Gau Tao cua nguoi H’Mong, le hoi Xen Muong, Cam Muong cua nguoi Lao, le hoi Lap Tich cua nguoi Dao, le hoi Bun Voc Nam cua nguoi Lu, le hoi Bat Ca cua nguoi Khang; le Cung Ban cua nguoi Cong, le Com moi cua nguoi La Hu, cac hoi Tu Cai, danh cu, ban no, nem con… Hat quan lang trong dam cuoi cua nguoi Tay, Thoi Pi hat giao duyen cua nguoi Thai, mua kiem cua nguoi Dao, mua xoe, mua sap cua nguoi Thai, nguoi Lu, hat doi va mua khen cua nguoi H’Mong. Ngoai ra con co nghe thuat tranh cung (Pu Giay) doc dao cua nguoi Giay…

©Ban quyen hinh anh : Trong bai viet co su dung mot so hinh anh duoc tim kiem thong qua cong cu Google Image cua tac gia Luu KiemNguyen Duc Hung nham minh hoa ro hon cho noi dung bai viet. Ban quyen nhung hinh anh nay thuoc ve tac gia. Chinh sach cua Cung Phuot ve ban quyen hinh anh cac ban co the theo doi tai day.

Bai cung chu de

Le cung Thanh thach cua nguoi Ha Nhi

Thanh thach – ong gia da trang – “A po u phu” la linh thieng khong ai duoc xam pham, da an sau trong tiem thuc cua nguoi Ha Nhi o ban Pa Thang. Thay vao nhung cau chuyen co tich nhu nguoi Kinh o duoi xuoi, bo me, ong ba Ha Nhi o day thuong ru con, day chau bang truyen thuyet “A po u phu” ngay tu ngay nho. Boi the, sau nay, du lon len, di dau, lam gi thi nguoi ban van ghi tam khac cot va tim ve vao ngay cung “thanh thach”. Moi nam, truoc Tet Nguyen dan, nguoi Ha Nhi o Muong Te co tuc cung ban. Moi ban se chon ra mot dieu dac biet co y nghia voi rieng minh de cau mong may man, an lanh trong ca nam tiep theo. Le cung ban, hay con goi la cung “thanh thach” cua nguoi Ha Nhi o ban Pa Thang se bat dau tu ngay Suu dau tien cua thang. Ho quan niem, ngay con trau di rung se mang lai may man. Trong ba ngay cung “thanh thach”, nguoi dan ban “noi bat xuat, ngoai bat nhap”. Ngay thu nhat la ngay cung “thanh thach”, ngay thu hai se cung “ma rung”, ngay thu ba la ngay cung tai ban. O ca ba ngay cung, le vat se giong nhau, co the cung bang lon, ga, de, xoi va cac mon an man khac, kem theo banh day. Tuy nhien, trong hai ngay cung dau tien chi co dan ong con trai la duoc tham gia. Dan ba con gai, phai dong kin cua, o trong nha. Day la quy dinh, neu gia dinh nao lam trai se phai chiu phat cua ca ban. Den ngay thu ba, moi nguoi se duoc tham gia voi nhieu tro choi va cung duoc xem la ngay vui nhat trong le cung “thanh thach”. Ngay Suu dau tien cua thang 11, ban Pa Thang se chon ra mot nguoi duoc coi la chu cung de dan doan len tang da trang thap huong ta Giang va cau mong mot nam moi lam an thuan loi, no du. Nguoi chu cung duoc lua chon kha ky. Truoc ngay cung thanh, nhung bac cao nien trong lang se thit mot con ga, luoc ky, roc het thit o phan dui tren cua ga. Sau khi roc het thit, phan xuong se duoc cao nhe va noi ra mot so lo. Thay cung trong lang se dung tam choc vao cac lo do. Can cu vao so lo choc duoc, hinh thu ma cac lo xep thanh, gia lang va thay cung se phan xem nguoi nao trong ban nam do hop tuoi, hop menh de lam chu cung. Nguoi chu cung truoc day bat buoc phai la nguoi lon tuoi, hien nay, khong phan biet tuoi tac, chi can qua tuoi day thi va hop voi cac tieu chuan da dinh tu truoc. Ngay thu hai di cung “ma rung”. Nguoi trong ban chia ra di cung o nhung noi bui cay ram rap duoc cho la co con ma cu ngu. Ho cung “ma rung” voi y nguyen se khong quay roi cuoc song. Ngay thu ba se la ngay duoc don doi nhat vi day la ngay cung giua ban, tat ca moi nguoi deu duoc tham gia. Thuong le vat cung se la do moi nguoi trong ban tu nguyen dong gop, la com xoi nhuom mau. Sau khi chu cung lam xong phan le, tat ca moi nguoi, dac biet la nam nu lay lai phan xoi cua minh mang den de an va vo thanh vien nho nhu vien bi dung de nem nhau. Ho co the nem nhau ca dem sau do, vui dua va tu day nhieu doi lua nho nem xoi, duoi nhau, tim nhau ma nen duyen vo chong. Mot dieu dac biet nua la tat ca tre con o ban trong ngay nay se duoc bo me chuan bi cho nhung qua trung luoc nhuom mau bang la cay rung, buoc day treo quanh co. Do la y nguyen cau mong nhung dieu may man, tot dep cho con chau minh. Cau chuyen hap dan voi hai nguoi ban dia da giup toi vuot qua hon hai tieng di bo xuyen rung de “muc so thi” “thanh thach” cua nguoi Ha Nhi ma khong met moi. Nhung nen huong duoc thap can than, gon gang xung quanh ong gia da trang. Thi ra, muon len den tang da trang phai duoc su cho phep cua nguoi trong ban. Bay gio toi moi hieu tai sao, mac du biet rat ro ve “thanh thach” nhung ong Sa van ru them ong Hu, la nguoi chinh goc ban Pa Thang di cung trong hanh trinh cua chung toi. Giua cai hoang vu cua nui rung Tay Bac troi ve chieu, mot niem tin linh thieng vao “thanh thach” cung da ngam dan trong toi tu bao gio. Doc duong ve, ong Sa con phien dich cho toi loi cua ong Hu: “O dia ban cua nguoi Ha Nhi, co nhung dieu phai tuan thu nhu la loi the ngam voi troi dat. Vi du, di vao khu vuc cam cua ban nhu duong len voi ong gia da trang thi ke ca nhung canh cay co kho cong thanh cui va muc rua theo thoi gian thi cung khong ai lay ve dung. Neu lay ve, se bi “thanh phat” va gap nhung dieu khong may man!”.

Le mung com moi cua nguoi Si La

Dan toc Si La chi co khoang 700 nguoi song chu yeu o hai ban Seo Hai, xa Kan Ho, huyen Muong Te tinh Lai Chau va ban Nam Sin, xa Cung Chai, huyen Muong Nhe, tinh Dien Bien. Cuoc song cua nguoi Si La gan chat voi nui rung, dieu kien canh tac rat kho khan nen dong bao luon mo uoc ve su no du. Do la ly do ra doi cua Le mung com moi (om khe) cua dong bao dan toc Si La. Le mung com moi cua dong bao Si La duoc to chuc dau vu thu hoach (thang Tam am lich), vao ngay hoi, ngo, ti, than hoac thin. Neu ngay cung trung vao ngay gio cua gia dinh truong ho thi phai lui lai nhung van phai chon vao mot trong nhung ngay ke tren.

Khi lua tren nuong chin, truong dong ho di hai mot nam lua dem ve phoi kho roi gia lay gao nau mot bat xoi lam le vat cung chinh. Nhung nguoi con trai da ra o rieng, neu bo da mat phai dem le vat den ban tho dat o nha truong ho de cung to tien (neu con bo thi bo lam thay). Le vat bat buoc phai co la mot goi com moi (duoc lay tu nuong lua cua gia dinh dem ve phoi roi do len), hai con soc, hai con cua, hai con ca.

Le cung thuong lam vao buoi chieu. Cach thuc to chuc va nhung le vat cua cac dong ho deu giong nhau. Khi le vat duoc cac gia dinh trong dong ho dem den, truong ho bay ra mot mam tron va bat dau lam le cung. Con chau se quay tron quanh mam cung, truong ho vua cung vua doc nhung cau cau cho mua mang nam sau duoc tot tuoi, cho thu hoach boi thu. Le cung khong thap huong ma chi thap nen.

Khi cung xong cac gia dinh se cung nhau an mung lua moi. Gia dinh nao kho khan, truong dong ho cho dem le vat da cung ve nha an cung con cai va nguoi than. Nguoi Si La rat coi trong Le mung com moi nen cac dong ho thuong to chuc rat chu dao. Le cung xong, sang hom sau cac gia dinh len nuong thu hoach lua.

Le mung com moi cua dan toc Si La o Lai Chau ngoai y nghia tin nguong con la dip de cac dong ho tuong nho nhung nguoi da khuat va la dip de anh em ho hang hoi tu, bieu thi su doan ket va suc manh cong dong. Cac dieu hat va tieng sao, tieng dan vang len khap nui rung bao hieu mot mua boi thu, an lanh, no am. Day la net dep van hoa cua dong bao Si La.

Le hoi Han Khuong

Han khuong la mot hinh thuc sinh hoat van hoa truyen thong cua nguoi Thai. Le hoi thuong duoc to chuc sau vu thu hoach vao thang 11 hang nam. Le Han Khuong do ben gai to chuc thuc ra la mot cuoc vui de tim hieu ban doi sau do chia tay ve nha chong. Chinh vi vay, Han Khuong da de lai biet bao ky niem va an tuong dep cua mot thoi tre trung soi noi.

Khi noi den Han Khuong, nguoi Thai nghi ngay den noi ho hen – giao duyen bang nhung loi ca tham tinh cua nam nu thanh nien Thai, mot net sinh hoat van hoa co xua cua nguoi Thai. Han Khuong lam cho trai muong, gai ban Thai them yeu cuoc song, yeu lao dong san xuat, gan gui voi thien nhien, vi van hoa cua nguoi Thai cung bat dau tu tinh yeu cuoc song, bat dau tu phong tuc, tap quan sinh hoat cua mot toc nguoi luon gan bo voi nui rung. Co the noi, lua san Han Khuong se them tham duom tinh nguoi khi du khach, ban be gan xa den giao duyen tren san Han Khuong vao ngay le hoi, dip tet den xuan sang.

Ngoai can nha san than quen cua minh, khi tiet troi sang xuan, khi ban muong buoc vao mua le hoi, nam nu thanh nien Thai cung nhau vao rung don chat lay vai cay rung ve dung mot san o khu dat trong giua ban, san co the dung bang tre hoac go, san do duoc goi la Han Khuong noi de nam nu thanh nien Thai den khap (hat) doi dap. Tren san Han Khuong chuan bi dung cu cho nam thanh, nu tu hoi tu giao duyen; con gai Thai thi quay soi, can bong, det vai, theu thua bang chi mau cac loai, co bep cui de dot lua. Dung cu cho trai Thai gom co lat xanh, lat do, lat trang de dan hom, dan gio, dan op, hoac dan cac con vat de tang ban gai, nguoi ma trai Thai co y to tinh trong dem khap doi giao duyen. Ong dieu va bo dom bang tre ngam kho va thuoc lao. Ngoai ra con mot so vat dung khac de dan chai, dan vot xuc… va cac loai nhac cu nhu khen be, pi pap, pi thiu, sao truc, dan tinh…

San Han Khuong dung cao khoang 1,2m – 1,5m, rong chung 0,6m, dai chung 5m, xung quanh co lan can duoc trang tri hoa van mang ban sac dan toc. Giua san Han Khuong co cay neu bang tre to, dai de ca phan ngon con nguyen la va trang tri cac con giong du mau sac goi la “Lac xay chinh”. Cay “Lac xay chinh” nay mang bong dang cua cay vu tru. Bon goc san Han Khuong co 4 cay nho trang tri dep mat goi la “Lac xay”. 4 goc san deu co cau thang len xuong, duoc goi la “San bo Han Khuong” (San hoa Han Khuong). Chu the Han Khuong thuong chon nhung thieu nu Thai xinh dep cua ban muong, co duc – tai hat doi ung goi la “Xao ton khuong”. Bon co gai ngoi o bon goc goi la “Xao lac xay”. Khi bep lua tren san bat dau nhom len, ngon lua chay ruc sang ca mot goc ban muong cung la luc cac co chu Han Khuong rut thang len, quay guong xa cua minh keo soi giang ngang loi len – xuong san Han Khuong va cuoc thi tai bat dau. Luc nay, cac chang trai Thai muon len san hoa thi phai thang trong cuoc hat doi voi cac co chu san Han Khuong. Loi cac bai hat doi thuong lay trong truyen tho Thai “Xong chu xon xao”, “Tan chu xiet xuong”. Khi da vao cuoc, ngoai khap doi ra la loi ung tac giua mot ben la trai Thai, mot ben la cac co chu Han Khuong. Loi ung tac tinh te, sac sao the hien su thong minh, tai ba cua nhung chang trai, co gai Thai.

Khi da cam phuc tai ung tac cua cac chang trai trong hat doi, cac co gai tha thang xuong cham dat dua tay niu moi cac chang trai len san Han Khuong. Sau khi len Han Khuong, ben gai tiep tuc thu suc tai ba, long kien tri, doi dap cua ben trai la khong cho ghe, ben trai lai khap xin ghe ngoi. Cu the, xin duoc ghe ngoi roi lai khap doi xin ong dieu thuoc lao… Sau mot loat cac bai khap, cac chang trai da vuot qua thu thach va duoc cac co gai dong y cho du cuoc vui den thau dem. Khi chang trai va co gai nao de y den nhau, co tinh cam rieng voi nhau thi tu den ben nhau de to tinh bang nhung loi khap doi an tinh, sau lang. Cu nhu the, cuoc vui cuon hut cac co gai Thai the hien su keo tay bang viec theu det, xe soi, can bong khong biet moi met; con cac chang trai nguoi thi dan gio, dan hom, thi thoi sao, dan tinh bang nhung lan dieu niu keo long nguoi, tinh nguoi.

Dem cang ve khuya, Han Khuong cang say nong boi nhung loi khap doi, boi su nhanh tay xe soi, theu, dan hom, dan gio cua cac chang trai co gai Thai. Den luc nay, nhung nguoi co tuoi va tre em tuy vuong van san Han Khuong nhung cung lan luot ra ve vi dem sap tan canh. Chi con lai tren san Han Khuong la cac chang trai, co gai Thai vai ke vai ben bep lua ruc hong, lan toa lam cho doi ma tuoi muoi tam doi muoi cac co chu Han Khuong them xinh. Han Khuong co the dien ra trong nhieu ngay, hinh thuc vui choi phong phu, da dang nhu: tung con, mua xoe, to ma le, choi cu… Khi hoang hon buong xuong, sinh hoat tren san Han Khuong lai tro nen tham nong va tram lang loi khap giao duyen cua trai gai Thai. Cung voi khap doi, nguoi den xem co the cat len giong phu hoa lam cho khong khi trong dem Han Khuong cang tro len say dam long nguoi. Han Khuong tan la luc co chu san Han Khuong khap loi chia tay. Den luc nay, khong ai bao ai, moi nguoi mot tay, trai don do nang, gai don do nhe va bat dau thoi tat bep lua sanh vai cung nhau ra ve la luc rang nui phia dong bat dau hung sang, Luc do, co chu Han Khuong cat thang Han Khuong dung cuoc vui, nhung du am dem Han Khuong con mai voi thoi gian.

Sinh hoat Han Khuong nhu co suc hut ky la neu ta de tam nghe nhung loi khap doi bang nhung cau tho noi tieng cua nguoi Thai trong tac pham “Xong chu xon xao” duoc nguoi Thai Tay Bac luu truyen, dien xuong qua nhieu the he va don nhan truong ca do bang ca tinh cam nong tham, thiet tha. Chinh vi le do, Han Khuong la net van hoa mang dam gia tri tinh than trong doi song thuong nhat, bieu trung tinh cam cua nguoi Thai. Khap doi giao duyen tren san Han Khuong la su ket tu van hoa Thai Tay Bac, ma o do khoi nguon tu cuoc song va duoc bieu hien net sinh hoat van hoa tinh than day cam xuc cua nguoi Thai. Sinh hoat van hoa tren san Han Khuong lam con nguoi them yeu cuoc song, nhin cuoc song tot dep hon, cuoc song tran ngap tinh nghia, tinh bao dung va long nhan ai.

Le hoi nang Han

Le hoi Nang Han ton vinh nu anh hung co cong danh duoi giac ngoai xam cua dong bao Thai trang, duoc to chuc vua de tri an Nang Han, vua mong cau su no am, cuoc song an lanh, nhan khang, vat thinh, mua mang tuoi tot cho khap ban lang. Le hoi duoc to chuc vao ngay 15 thang 2 hang nam, tai ban Tay An xa Muong So. Vao ngay nay, ba con dang huong, hoa, nong san, thuc pham do chinh ban lang lam ra.

Tuong truyen, Nang Han xuat than trong mot gia dinh nguoi Thai ngheo o Chieng Sa (nay la xa Muong So, huyen Phong Tho, tinh Lai Chau). Nang da cai trang thanh nam gioi, dung len keu goi thanh nien trai trang cac ban doan ket danh giac. Nang dung dau cuoc khoi nghia cua dong bao 16 xu Thai quat cuong danh bai giac xam luoc phuong Bac. Sau khi dan doan quan thang tran tro ve, Nang tam goi o mo nuoc Tay An (xa Muong So) roi bay len troi. Tu do, nho cong on cua Nang, ba con lap den tho va to chuc Le hoi ngay o mo nuoc Nang tam.

Le hoi Nang Han, trong tri nho cua nguoi gia o ban Vang Pheo, huyen Phong Tho, thi gom sau bai te le do cac thay mo dam nhiem, gom: Tung song to, Phai le to, Tha oc, Tha hu no, Then hau phet, Quat bo heo. Ðac biet, trong le hoi co toi 32 bai mua dan gian cua nguoi Thai. Nhung nguoi hat mua trong le hoi duoc tuyen chon khat khe tu cac co gai tre trong ban, luyen tap cong phu nhieu ngay. Ðen ngay chinh le, doi mua nay se mua tu trong ban ra den mieu tho Nang Han, noi cac vi chuc sac ngu xem.

Ðung ngay chinh hoi, dan lang tap trung truoc ngoi mieu tho Nang Han moi phuc dung de xem hat mua. Cac thay mo cung le ngay ngoai troi. Vat pham dang len Nang Han gom co hoa qua, ga xoi va nhung to giay bac cua dong bao Thai. Thay mo cung xong thi cac co gai trong doi mua voi trang phuc vay com thuot tha bieu dien cac bai dan ca truyen thong ca ngoi que huong, tinh yeu va cong duc cua vi nu tuong anh hung.

Cung voi phan le tai dung theo tri nho cua nguoi gia, thi phan hoi kha soi noi va ram ro voi cac tro choi dan gian thuong thay trong cac ngay hoi cua dong bao dan toc gan day: day gay, keo co, nem con… Phan trinh dien am thuc cua nguoi Thai, voi nhung mon an dac sac nhu xoi ba mau, ca nuong, reu nuong ngay ben bo suoi dau ban khien du khach to mo. Ðac biet tro choi thi bat ca duoi con suoi thu hut dong dao trai lang bieu dien duoi su ho reo co vu than phuc cua khach phuong xa.

Le hoi Hoa Ban

Hoa Ban (Anh – Luu Kiem)

Hoi Hoa ban, duoc to chuc vao dip 13 thang 2 am lich hang nam, khi thoi tiet bat dau nang am. Le hoi co mot y nghia quan trong doi voi nguoi Thai. Hoi hoa ban mo ra khong chi la ngay hoi cua tinh yeu va hanh phuc tuong nho den cau chuyen cua doi trai gai trong su tich ma con la dip bay to dao hieu doi voi ong ba, cha me, thinh bai than rung, than hang cau mong cho mua thuan gio hoa, mua mang tuoi tot. Sau mua mu­a hoa ban bat dau no trang ca nui rung thi nguoi Thai o Tay Bac bat dau di tray Hoi.

Le hoi bat nguon tu su tich cua dan toc Thai: Ngay xua, nang Khom (tieng Thai la ngheo, cay dang) va chang Tao Lu (nghia la giau co) yeu nhau nhung khong duoc gia dinh chap thuan. Mua xuan, hai nguoi ru nhau len choi hang Tham Dong Ngoang (hang rung ve, tuc hang Tham Le thuoc tinh Yen Bai bay gio). It lau sau, chang cam chet, bien thanh con To Manh Lu (mau den, to hon con ve). Nang Khom khong muon bi ep duyen voi chang trai khac da bo tron vao rung. Nang chay, chay mai, kiet suc roi chet o trong rung. Noi nang nam xuong moc len mot loai cay co hoa trang, co huong thom, mat ngot. Nguoi dan goi do la hoa Ban.

Loai hoa ban ay no dung vao mua xuan, thoi gian ma chang Lu va nang Khom cung nhau di choi hang. Hang nam, cu moi do xuan ve, hoa ban lai no trang nui rung Tay Bac,va nguoi Thai khap noi tren vung Tay Bac noi chung, Lai Chau noi rieng deu hao hung di tray hoi.

Ngay hoi soi noi voi nhung tro dien doc dao. Am vang nhon nhip cua tieng pi, tieng khen, tieng trong chieng. Con trai thoi khen, con gai dap diu mua dieu mua hai hoa.

Do la dip gap nhau, ho hen, tam tinh cua nhung doi ban tam giao. Chang trai ngat nhung bong hoa ban dau xuan dep nhat cai len mai toc cua nguoi minh yeu. Co gai e ap, then thung nap minh duoi nhung loc ban xanh muot. Tat ca du­oc the hien thong qua tieng dan, tieng hat va loi nguyen cau tha thiet

Le hoi Kin Lau Khau Mau cua nguoi Thai Trang

Kin lau khau mau (Le hoi com moi) cua nguoi Thai trang – xa Muong So – huyen Phong Tho da co tu rat lau doi. Le hoi la noi nguoi dan cau mong mua thuan gio hoa, mua mang boi thu, van vat sinh soi phat trien. Le hoi cung la noi giao luu tinh cam cua cac cu dan tren dia ban toan tinh. Qua nhieu nam, Le hoi nay khong duoc to chuc nen da dan bi mai mot. Nam cuoi cung dien ra Le hoi la nam 1961, trai qua 46 nam gian doan, Le hoi gio day da duoc to chuc, phuc dung lai tai ban Huoi En – xa Muong So – huyen Phong Tho (2007) va duoc to chuc deu dan vao moi nam vao ram thang 9 (am lich) hang nam, day chinh la thoi diem lua non thich hop nhat de chon ve lam com.Theo truyen thong canh tac nong nghiep cua nguoi Thai trang Muong so truoc day ho thuong trong 1 vu lua, ngay nay do biet ap dung khoa hoc ky thuat tien tien vao san xuat nong nghiep nen dan cu o day da canh tac lua 2 vu. Lua dung de lam com phai la lua nep, cung co rat nhieu loai lua nep co the lam com nhu: Lua Luong phuong, lua nep thom, nep tan, nep quyt, nep hoa…Ngay truoc lua duoc chon lam com thuong la lua nep nuong boi vi loai lua nay thuong giu duoc chat ngot cua hat nep, mui thom va do deo cua hat lua cung khong bi mat di va dac biet hon nua nhung hat lua nep nuong lai rat tron va may. Ngay nay do nhu cau su dung lua nep cua nguoi dan co phan han che va dien tich canh tac lua nuong khong con nhieu nen lua lam com la giong lua Nep thom hoac lua Luong phuong. Khi chon lua lam com nguoi ta khong nhat thiet phai lay lua cua mot gia dinh nao, trong thoi gian chuan bi ho tap trung ra canh dong cua ban tim ruong lua co giong lua phu hop voi cac tieu chuan tren, ho se su dung loai lua trong ruong do. So luong lay nhieu hay it tuy thuoc vao nhu cau su dung cua buoi Le.

Nguoi ta cung chon nhung bong lua hat to, may va dac biet la khong lan lua te roi tuot lua tu nhung bong lua do dem phoi kho roi bao quan o trong cac bao dat noi kho thoang de lam giong cho vu sau.

Truoc hom dien ra buoi le mot ngay, mot ba cu trong ban (da duoc lua chon, phan cong tu truoc) co kinh nghiem ve lam com cung voi chu ruong va mot top nu cua ban cung ra dong lay lua. Ba cu tien len truoc thua ruong roi doc loi khan: “Qua qua trinh cay cay, cham soc gio day lua o ruong da chin vang, lua tren khap canh dong da chin. Con chau se to chuc an com moi, xin voi  ong ba tho dia duoc lay lua ve lam com”.

Cham dut loi khan ba cu se cat mot it lua trong ruong do lam mau roi huong dan cac co gai cat du so luong lua can lay. Dung cu de cat lua la dao va liem. Nhung co gai duoc chon de cat lua cung co nhung tieu chuan nhat dinh: Do phai la nhung co gai con trinh tiet, neu la nhung nguoi da co gia dinh thi do se la nhung gia dinh thuan hoa yen am, con cai khoe manh, ngoan ngoan. Theo quan niem cua nguoi dan noi day chi nhung nguoi do lay lua ve lam com moi the hien duoc su truong thanh, phuong truong cua con chau, su nguyen ven doi voi cac than linh.

Le hoi Xen Muong

Le hoi Xen Muong (cung Muong) la mot trong nhung le hoi lon nhat trong nam o Lai Chau, nham tuong nho den cac vi than linh da khai sang ra Muong – cach goi ten vung dat noi nguoi Thai dang sinh song, cau mong cho nguoi Thai duoc am no, hanh phuc…Le hoi duoc to chuc vao ngay Thin thang 2 am lich hang nam tai Xa Muong Than, huyen Than Uyen, tinh Lai Chau.

Moi Muong chon dia diem, thoi gian, cach thuc tien hanh va mot so nghi le khac nhau. Nguoi Thai Tay Bac thuong to chuc le hoi nay o dau nguon song suoi, noi cung cap nuoc cho toan Muong. Tuy nhien, nguoi Thai Den o Muong Lo (Nghia Lo, tinh Yen Bai) lai to chuc o mot khu rung cam cua Muong, noi co goc da to nhat, xung quanh la cho “yen nghi” cua nhung nguoi da khuat. O Muong Lo, ong mo Nghe (mo Muong), nguoi trong coi than quyen cho chu Muong va Hoi Phu lao dung ra to chuc le hoi Xen Muong. Tai day, le Xen Muong phai co ao cua con trai thuoc dong doi quy toc goc hay nguoi duong chuc lam vat te. Ngay nay, chuc danh quy toc khong con nua nen nguoi Thai lay ao cua mot vi lanh dao xa lam vat te. Le vat do nguoi dan toan Muong dong gop, co the mo tu hai den bon con trau. Rieng nguoi Thai o Yen Chau, tinh Son La thi te trau trang. Dieu la la, con trau de Xen Muong phai do chinh mo Nghe di tim, ong thich con nao thi chi con day, khong can biet con trau do cua nha ai. Nguoi ta bao khi bi ong mo chi gay vao, con trau dung yen den muc gan nhu bi thoi mien, nguoi giup viec cho ong chi viec dat trau ve noi to chuc le hoi. Co cung thuong gom ba mam nhung phai dam bao co thit trau chin, gao va ruou. Ong mo khan bay lan, moi cac vi than, to tien ve du le va phu ho cho dan Muong duoc am no, sung tuc, cuoc song an vui. Cac tro choi trong le hoi Xen Muong thuong la xoe vong theo nhip, nem con. Truoc khi bat dau, nguoi Thai lap dan te con duoi chan cot con cao 15m-20m. Le vat gan giong Xen Muong, chi khac la co them hang tram qua con tren dan te. Tham gia tro nay chu yeu la nam thanh nien, ai nem rach tam diem tren dinh cot con se duoc coi la nguoi hung cua hoi…

Le hoi Bun voc nam

Day la le hoi te nuoc cua nguoi Lao o Lai Chau. Le hoi duoc to chuc truoc moi mua vu, nham cau mua thuan, gio hoa, mua mang tot tuoi. Cac tiet muc van nghe, tro choi dan gian truyen thong, mang dam ban sac cu dan ban dia… thu hut dong dao cong dong cac dan toc quanh vung tham gia. Ngay tu sang som, khi may mu con giang mac tren dinh nui, tu cac nga duong da thay ba con cac dan toc no nuc keo ve trung tam xa – dia diem to chuc le hoi. Noi bat hon ca la cac co gai Lao xung xinh trong trang phuc truyen thong voi nhung hoa van tinh xao, mieng cuoi tuoi tan dat tay nhau ve xem hoi.Phan le cung cau cac than linh phu ho cho mua thuan gio hoa, cay coi sinh soi nay no khong bi sau benh pha hoai, nguoi nguoi manh khoe, nha nha hanh phuc. Cac gia lang, truong ban va nam nu thanh nien trong xa dap met, go trong, tuot la co, tuot lat… gia lam tieng sam, tieng mua roi. Ho doi non, khoac ao toi den tung nha xin nuoc, xin loc troi… Do la nhung hanh dong mang y nghia phon thuc, cau mua xuong cho vu mua tot tuoi, boi thu… Phan hoi duoc bat dau khi trai ban tren, gai ban duoi, khong phan biet nguoi gia, tre nho keo nhau ra suoi te nuoc. Voi quan niem uot nhieu, may man se den nhieu nen ai cung mong minh duoc te cang uot cang tot. Khong chi nguoi dan ban dia tham gia trong cuoc, ngay ca khach xem ben bo suoi cung duoc dam minh trong dong nuoc mat. Tat ca deu vui ve, thoai mai, ron vang tieng cuoi.

Mang tren minh bo quan ao uot sung, moi nguoi cung len bo thuong thuc cac mon an lam tu san pham nong nghiep, do chinh ba con dan toc Lao lam nhu: com lam, banh trung, xoi ngu sac… Le hoi ket thuc bang cac tro choi dan gian truyen thong nhu: day gay, nem con, keo co…
Search on Google

  • Lai Chau Traditional festival
  • Festival in Lai Chau, Vietnam

Nếu thích hãy đánh giá 5 sao cho bài viết nhé bạn 😉