Yen Bai Traditional festival

Thích thì click đi

Cung Phuot – Le hoi o cac mien que Yen Bai thuong dien ra vao mua xuan, thu hut dong dao moi nguoi tham gia. Gan lien voi le hoi la cac tro choi truyen thong cua cac dan toc pho bien nhu­: nem pao, tung con, choi du, day gay, dua mang, keo co, dua ngua, danh quay De ren luyen suc khoe, su deo dai trong cuoc song, lao dong va san xuat, nhieu tro choi dan gian da duoc hinh thanh, phat trien tung buoc thanh nhung mon the thao hap dan. Nhung tro choi the thao the hien duoc suc manh va su kheo leo ro nhat la ban no, dua ngua, day gay, di ca kheo, tung con, nem pao, danh quay, keo co. Hien nay, khong chi dung lai o tro choi mang tinh chat thong thuong, cac mon nay da duoc dua vao thi dau trong cac giai the thao.
Cac bai lien quan :

Le hoi ruong bac thang Mu Cang Chai

Ruong bac thang Tay Bac (Anh – Hoang Mai)

Tu khi Bo Van hoa, The thao va Du lich xep hang ruong bac thang thuoc cac xa La Pan Tan, Che Cu Nha, De Xu Phinh la Di tich danh thang cap quoc gia vao nam 2007, huyen Mu Cang Chai, tinh Yen Bai thuong xuyen mo hoi le hoi ruong bac thang doc dao. Le hoi thuong dien ra vao thang 9-10, mua gat cua Mu Cang Chai Doc doan duong quoc lo 32 tu Deo Khau Pha ve thi tran huyen ly, o dau ban cung co the chiem nguong nhung thua ruong bac thang xep tang, xep lop, trai rong khap cac trien doi, nui cao. Tren lung chung nui khong chi don thuan la nhung thua ruong de san xuat ma con la nhung tac pham van hoa kiet tac mang ban sac cua dong bao nguoi Mong. Nhung thua ruong bac thang vao mua lua chin nhu nhung dai song vang uon luon tren lung chung doi nui cao. Dac biet hon, vao nhung ngay may mu bao phu, song lua, bien may hoa quyen vao nhau tao nen khung canh khong gian ky ao dep den me hon. Day chinh la “ky quan nhan tao” ma khong phai o noi nao tren Trai Dat nay co duoc. La mot trong nhung dia danh noi tieng cua vung Tay Bac, ruong bac thang Mu Cang Chai tu lau da duoc nhieu ban biet den voi ve dep ky vi do con nguoi tao nen. Nam o do cao hon 1.000m so voi mat nuoc bien; voi hon 2.600ha, ruong bac thang o Mu Cang Chai duoc hinh thanh tu nhieu doi nay do tap quan canh tac cua nguoi Mong… Ngay tu khi dinh cu o manh dat nay, dong bao Mong da lay trong trot la phuong thuc canh tac chu yeu, tu do nghi ra cach khai khan ruong bac thang. Truoc tien, ho la lua chon manh dat ung y, co do doc vua phai, co nguon nuoc, co kha nang tao mat bang, it soi da. Tiep theo, ho xac lap quyen khai khan bang cach xep cac cot da cao hoac chat ngon mot so cay go lon tren manh dat do lam dau hieu xac lap va khi da danh dau nghia la manh dat da co chu, khong ai duoc xam pham. Khi da huy dong duoc luc luong va co dieu kien thoi tiet thuan loi, viec khai khan duoc tien hanh. Can cu lao dong, san xuat, dong bao Mong da tao nen nhung “kiet tac” tren nui, dong thoi cung tao ra doi song tinh than vo cung phong phu.

Le hoi Den Mau Thac Ba

Da thanh thong le, cu vao ngay 9 thang gieng am lich hang nam, dong dao ba con nhan dan cung du khach thap phuong lai no nuc ve du hoi Den Mau Thac Ba thuoc thi tran Thac Ba, huyen Yen Binh tinh Yen Bai. Tuong truyen tu thoi cac vua Hung, co nang cong chua ten goi Minh Dat duoc cat cu trong coi vung song Chay Thac Ba, day dan khai khan dat hoang, trong lua, det vai. Khi ba mat duoc nhan dan ton kinh, lap den tho phung tai Thac Ba. Cung nhu nhieu le hoi khac, le hoi Den Mau Thac Ba gom hai phan chinh, la phan le va phan hoi. Phan le voi nhung nghi thuc truyen thong trang trong, mo dau la phan ruoc kieu. Phan ruoc duoc chia lam ba huong, huong thu nhat la ruoc kieu hoa, kieu vong va kieu bat cong; huong thu hai la ruoc le vat gom 8 mam tu ho xanh len gom che kho, banh, hoa qua; huong thu ba la ruoc ca tu Ho Thac Ba vao. Tieng trong hoi xuan ron ra thuc giuc, lam bung len khong khi nhon nhip cua ca vung. Nguoi nguoi tap nap doi le ra den thanh tam cung kinh, gat bo het moi dieu ac de huong thien. Sau phan ruoc kieu la le te mau, le dang huong kinh mau, le dang hoa, dang qua, le dang tuu… Tat ca moi nghi le ruoc, te, dang huong deu noi len tam long thanh kinh, biet on cua dan lang doi voi nguoi xua. Sau phan le nghiem trang la phan hoi soi noi va vui nhon voi cac tro choi dan gian nhu: keo co, day gay, choi ga, nem con, co tuong v.v…Nhung hinh thuc sinh hoat van hoa mang dam mau sac dan gian da tao cho ngay hoi cua nhan dan vung ha luu song Chay them song dong va thuc su la noi giao luu van hoa giua cac dan toc Kinh, Tay, Nung trong vung. Cac tro choi trong hoi khong chi the hien su kheo leo, tai tri va thong minh ma con toat len tinh tap the, tinh than cong dong cao.

Le hoi mua Moi dan toc Muong

Le hoi mua Moi dan toc Muong duoc to chuc vao dip dau nam moi (mung 3 thang Chap), tai thon Ao Luong II, xa Son A, huyen Van Chan. Le hoi la de con chau cam on to tien mot nam qua da phu ho, che cho cho con chau lam an phat dat, gap nhieu may man, mua thuan gio hoa, mua mang tot tuoi, thoc lua day bo, con chau manh khoe…

Theo mot so nguoi gia trong lang noi day ke lai, le hoi mua Moi da co tu rat lau roi, khong ai nho ro la tu khi nao. Chi biet rang hang nam, cu vao dip dau nam moi (mung 3 thang Chap), moi nguoi tu tap nhau lai de mua moi to tien xuong tran gian vui choi, nhay mua cung con chau.

Dieu mua nay duoc dien ra tai nha ong Mo lon, Mo chu (cam than) la ong Mo co uy tin nhat trong lang. De chuan bi cho su kien nay, truoc nha ong Mo se dung mot cay neu duoc trang tri rat nhieu hoa tiet mang y nghia tam linh.

Le vat trong le hoi mua Moi gom co: Mam le cung (tieng dan toc Muong goi la “Pan Cao”) gom co cac  le vat: 1 dau lon, banh chay (peng chay), banh trung (peng chung), banh ong (peng ong), com, xoi, rau chay, mang, la du du, 1 nai chuoi, ruou. Va mot le vat co y nghia rat quan trong trong le hoi nay la cay bong, tieng Muong goi la “Can Boong”.

Bat dau vao le, thay Mo mac quan ao truyen thong, dau quan khan Moi, tay cam quat, ngoi giua mot chiec chieu trai o khu vuc trung tam. Thay Mo thay mat tat ca moi nguoi tham gia trong le hoi dung truoc mam cung khan, loi khan dai y “Hom nay ngay lanh thang tot, ban muong to chuc le hoi mua Moi, cam on than tien, to tien trong nam qua da phu ho cho con chau mot nam lam an gap nhieu may man, mua thuan gio hoa, mua mang tot tuoi…”. Dieu mua nay cua thay mo voi dai y la than tien da nhap vao thay de vui choi cung con chau. Khi da nhap vao, thay mo se mua dieu quay tron lac lu dau, chan rung manh cam giac nhu sap bat khoi mat dat, thay vua mua nhap dong mieng vua lam nham dieu hat.

Sau khi thay mo nhap dong xong moi nguoi bat dau vao man mua dau tien theo nhip go trong, chieng, dieu mua trau (hay con goi la mua nang tien). Dieu mua nay la thay mo moi cac nang tien tren troi xuong de du le hoi mua vui cung ba con dan ban. Tham gia dieu mua nay chu yeu la sau nghe nhan mac trang phuc truyen thong, khan Moi vat qua vai, khi vao dieu mua khan Moi se duoc chuyen tu vai xuong tay thanh dao cu mua.

Dao cu dung trong dieu mua la nhung thanh nua dai, go len mot tam go theo nhip 3-4 ket hop voi am thanh cua trong va chieng. O dieu nay, nguoi mua phai nhin nhau mua deu theo nhac. Dieu mua nay dien ra trong khoang 15- 20 phut.

Dieu dac biet la tat ca moi nguoi co the cung tham gia mua voi nhung dong tac don gian, khong phuc tap. Chan buoc theo nhip 2-4, chan vat sang phai thi tay cam khan moi vung sang trai va nguoc lai. Moi nguoi cung say sua mua, dieu mua cu lap di lap lai, tu vi tri ban dau di chuyen theo vong tron roi lai xoay lai.

Tiep theo la dieu mua “Mua Cuoi” (mua Cuoi) hay Than tien xuong choi. Day la man mua cao trao nhat, dieu mua mang y nghia rang than tien o tren troi da nghe thay loi cung khan cua con chau nen da nhap dong xuong tran gian cung vui choi. Thay mo luc nay vua nhay mua cung moi nguoi vua ra hieu cho tat ca cung nhau vui choi, cung tham gia vao man mua. Trong dieu mua nay, co mot phan rat dac biet do la phan “phan bong” cua thay Mo, cac co gai rat nao nuc don doi phan nay boi qua loi phan cua Thay Mo mot trong so cac co gai xinh dep, dam dang, kheo leo tham gia va cong viec chuan bi cay bong se duoc thay chon va phan la nguoi kheo tay nhat da lam ra bong hoa dep nhat.

Sau mot hoi mua vui, thay Mo se ra hieu cho moi nguoi chuyen sang dieu mua mo ta nhung tro choi the thao, cac tro choi o day chu yeu la nem con, danh du, keo co… Xong nhip mua nay thi Cuoi nhap vao thay, luc nay thay Mo dung bat day mua cac dong tac la khac han voi cac dong tac da mua truoc, co su treu gheo cac co gai xinh cua ban va bi cac co gai duoi ve troi. Ket thuc, tat ca moi nguoi quay quan ben nhau, chuc nhau chen ruou va hen nam sau than tien se quay tro lai vui cung ban Muong.

Co the noi, Mua Moi la le hoi truyen thong mang y nghia rat lon trong doi song van hoa tinh than cua dong bao dan toc Muong noi day. Nhung khat vong va uoc mo ve cuoc song tu do vuon toi am no, hanh phuc va ca ngoi tinh yeu doi lua da duoc nguoi Muong gui gam qua le hoi.

Le hoi dinh lang Doc

Le hoi dinh lang Doc la le hoi dan gian mang dam sac thai cua nguoi Kinh va nguoi Tay co. Dac biet, le hoi thuong duoc to chuc 2 ky trong nam, vao mong 3 mong 4 thang Gieng am lich (goi la le Ha dien) va 13, 14 thang 7 am lich (le hoi cau Than Nong). Day la dip nhan dan huyen Tran Yen, Yen Bai cau cho ma xanh lua tot, cuoc song an lanh, nha nha no am. Dinh lang Doc nam o lang Doc, xa Viet Hong, huyen Tran Yen, Yen Bai. Dinh duoc xay dung tu the ky 19 va duoc ban sac phong doi vua Khai Dinh gom 5 gian 2 trai, kien truc chu “dinh”. Gian truoc duoc lam theo kien truc cung tho. Hien trai phia dong duoc chon lam cua chinh vao dinh. Dinh nhin ra suoi nuoc trong xanh co mo nuoc ngam chay bon mua, tuong truyen do la long mach cua dinh va tren mo nuoc la phien da lon noi con luu giu vet chan ngua cua nguoi xua den vung dat nay khai khan. San truoc dinh hep, ke sat vuc suoi va mo nuoc ngam. Trai dinh ke dai doi doc thap duoc chon lam noi len xuong, don khach chiem bai. Ngoai ra, kien truc cua dinh cung co su giao thoa giua lan can cua nguoi Tay va kieu dang nha dat cua nguoi Kinh. Hang nam, le hoi dinh lang Doc duoc to chuc vao le thang Gieng va le thang 7. Le hoi co su pha tron giua nghi thuc te le cua nguoi Kinh voi cac dieu mua xoe then cua dan toc Tay. Phan le cung Thanh hoang, to tien, cac bac tien boi co cong khai khan vung dat nay gom 4 mam co chay va 27 mam co man. Rieng le thang 7 con co them thit trau hay thit de. Phan le co su tham gia cua Dang uy, chinh quyen xa duoc to chuc trang nghiem, tiet kiem, khong loi dung me tin di doan. Phan hoi cung duoc to chuc rat da dang, phong phu voi cac tro choi truyen thong cua cac dan toc mien nui tinh Yen Bai nhu: nem con, keo co, day gay… Trai qua thang tram cua lich su va su tan pha cua chien tranh, le hoi dinh lang Doc da di vao tiem thuc moi nguoi dan, minh chung cho suc song manh liet cua mot le hoi mang dam gia tri van hoa truyen thong dac sac, dam net tam linh cua dong bao cac dan toc Tran Yen, Yen Bai. Day cung la dip that chat tinh doan ket giua cac dan toc Tay, Kinh, Thai, that chat tinh lang nghia xom, va tuong nho den to tien ong cha da co cong khai khan ra manh dat nay.

Le cap sac cua nguoi Dao do

Cap sac la mot nghi le quan trong khong the thieu cua nguoi Dao do de cong nhan su truong thanh cua mot nguoi dan ong, mot nguoi phu nu. Cung voi nhieu nguoi dan o tinh Yen Bai chao don nam moi, dong bao Dao do xa Phuc Loi, huyen Luc Yen, tinh Yen Bai to chuc nghi le cap sac. Trong le nay, sau buoc bao cao to tien cua cac thay cung, tieng trong chieng cua le cap sac da vang len de bao hieu buoi le cap sac cua gia dinh da bat dau. Cac thay cung va cac cap vo chong la con cai trong gia dinh chao hoi nhau truoc ban tho to tien de bat dau cac thu tuc cua le. Theo truyen thong cua nguoi Dao do, mot le cap sac co nhieu bac: 3den, 7 den, 12 den. Voi le cap sac duoc to chuc theo bac 7 den trong thoi gian 3 ngay, 3 dem. Cac nghi le chinh trong le cap sac nay gom le trinh dien, gia chu mo lon de te le to tien. Cac thay cung danh trong moi to tien ve du, bao cao to tien biet ly do cua buoi le. Sau mot hoi cac thay khan lam thu tuc, xin am duong, than linh, nguoi duoc cap sac se chinh thuc duoc dat ten am, duoc cong nhan la nguoi da truong thanh, duoc ca cong dong cong nhan du uy tin de dam duong nhung cong viec lon cua gia dinh va ban lang. Trong ngay dau tien cua le cap sac, cac cap con cai trong gia dinh duoc an mot bua com co day du ruou thit, sau do phai tam rua sach se de duoc mac le phuc moi cua dan toc va thuc hien an com chay den het le moi thoi. Cap sac la mot nghi le quan trong khong the thieu cua nguoi Dao do de cong nhan su truong thanh cua mot nguoi dan ong, mot nguoi phu nu. Day cung la mot nghi le de cau cuoc song may man binh an, ran day con em dong bao Dao do phai biet hieu thao voi ong ba cha me, nguoi than.

Le hoi “Bung Lo” cua nguoi Dao Ho

Le hoi “Bung Lo”, hay con goi le hoi Cau mua truyen thong cua nguoi Dao Ho (Dao quan trang) xa Dong An, huyen Van Yen mang dam gia tri van hoa truyen thong doc dao, lam nen ban sac van hoa dac sac cua nguoi Dao Ho. Dan toc Dao tu xa xua song chu yeu dua vao ruong, nuong, tu cung tu cap voi phuong thuc canh tac co truyen dua vao tu nhien la chinh. Truoc day, thoi tiet han han keo dai, mua mang that thu tu 3 den 5 nam, nguoi Dao Ho trong xa lai hop nhau lai to chuc Le hoi “Bung Lo”. Ho cau troi dat, Ngoc Hoang, Thien Loi va cac dang than linh, to tien, ong ba phu ho cho dan lang mot nam moi mua thuan, gio hoa, lam an thuan loi, mua mang boi thu, thoc lon day nha, ga lon day san. Le hoi Cau mua – “Bung Lo” co qui mo toan xa, do do viec to chuc duoc ban bac, thong nhat trong toan xa. Sau khi thong nhat to chuc le hoi, dan lang quyet dinh chon va to chuc tai mot gia dinh trong xa. Gia dinh duoc chon phai la nha co uy tin trong lang va trong nha cung co nguoi lam “thay dao” hoac “thay mua”. Chu nha phai la nguoi am hieu ve le hoi va co kinh nghiem trong to chuc le hoi. Thong thuong le hoi “Bung Lo” duoc to chuc khoang tu ngay 5 den 15 thang 5 Am lich. Khac voi cac le hoi khac, le hoi nay, thay mua giu vai tro chu dao trong tien trinh cua le hoi. Trong le hoi, cac le vat va dung cu lien quan den nghi le nhu: lon, ga, ruou, gao, huong, giay ban mau… duoc chu nha lo lieu. Le vat can thiet tren ban tho chi la mam cung don gian, cac le vat chi mang tinh tuong trung, y tuong. Ngoai ra con su dung them mot so dung cu khac nhu: lan cung “Man giu”, mam cung, mat na, co duoi rong, thanh la, dao, kiem go… Vao khoang gio Thin ngay thu nhat cua le “Bung Lo”, thay Tam nguyen cung do de danh chieng, go trong mua nghi le tien vao ngo chu nha lam le. Di dau la mot thay Tam nguyen mac ao do, tay cam dao go; mot thay phu mac ao vang, tay cam kiem go vua di vua mua theo dieu mo duong. Tiep theo la hai nguoi mua “van pu” cam dai vai co tua mua theo dieu “tru ta”. Nguoi deo mat na la ong “san co” tuong trung cho nguoi khai thien lap dia, mua cac dieu mang tinh chat vui hoac mang tinh phon thuc lam dong tac giao luu voi dat troi. Di giua la mot thay cam sach va kiem phep, cai lanh, “lenh bai”, theo sau la mot vai hoc tro. Den gan khu vuc lan cung, thay lam le xua duoi ta ma lay lan lam le cau mua. Tiep theo la man cung “Thao Phanh” (cung, mua  moi to tien). Man cung nay duoc tien hanh trong nha, o gian chinh giua co dat ban tho. Mam cung don gian, chi co may the huong, nuoc che, chen. Toan bo so duoc thay viet trong 6 ngay se duoc de len ban tho trong suot qua trinh dien ra nghi le. Noi dung cua man cung la bao voi than cong, tho dia, tam thanh, tam nguyen hom nay gia chu tien hanh le hoi cau mua. Moi doan cung khoang 2 tieng roi chuyen sang mua. Den cuoi man cung la giai doan thang hoa va hoa phep cua thay cung, bien hoa ngon nen trong mam thanh nhung vien ngoc co cac mau xanh, do, trang khac nhau va tang gia chu. Nhung vien ngoc nay chi la hinh anh tuong trung, duoc nhung nguoi tham gia trong le hoi tuong tuong ra. Gia dinh nao to chuc le hoi cau mua ma thay hoa phep thanh ngoc va duoc tang vien ngoc do thi nam do khong chi rieng gia dinh nay ma ca dan lang duoc phu ho lam an phat dat, mua thuan gio hoa, mua mang tuoi tot boi thu. Man cung thu 3 la cung vao lan (Pea Tan). Bat dau vao man cung, ca thay dao va thay mua cung lam thu tuc cung te. Noi dung bai cung van la bao cao va moi than linh, to tien ve du le cau mua va cong nhan, phu ho cho con chau mua mang tuoi tot, mua thuan gio hoa, nha nha no am. Ban dem lai dien ra man mua cao trao nhat cua le hoi Cau mua. Cac thay dung gay, kiem, dao de mua, mat na khong duoc dung mua trong man nay. Man cung nay co dieu mua ga doc dao. Ga o day la ga that de mua va dang le. Moi vi than toi du deu duoc dang cung le mot con ga. Nhung con ga nay deu do cac thay cam mua. Cac thay phu le cam ga mua khap lan tho nham nhat het xau xa. Doi hinh mua theo hinh vong tron, moi vong mua dong tac khac nhau nhu mua du mo, mua de ga tren dau goi nhay lo co, mua cam ga ngang lung, mua dang ga len cao, moi dong tac mua ba vong. Ket thuc mua ga la dieu trong do hoi chin tieng, tuong trung ga vo canh bay cao, bay xa, mang xau xa do ra song, ra bien. Man cung co y nghia quan trong nhat trong le hoi la cung lay dong lam nuoc, danh dau su thanh cong cua le hoi. Khi hai thay ngoi tren dai, o phia duoi ba con dan ban se lay co, cay dot thanh ngon lua. Hanh dong co ngu y ham doa, neu khong lay duoc con dong ve lam nuoc se tiep tuc dot lua thieu chay con dong. Man nay dien ra trong hai tieng, thuong thi sau khoang thoi gian do se co mua that. Nhung doi mai troi khong mua, ho lam mot dong nuoc gia tuoi deu khap giong nhu co mua toi. Khi co mua, tat ca moi nguoi cung ho to “Co mua roi”. Nhu vay co nghia la Ngoc Hoang da nghe thay loi cau khan cua than dan duoi ha gioi, sai thien loi tao mua cuu giup dan ban. On Ngoc Hoang, than linh, to tien phu ho cho mua xuong, gia chu mo lon, ga lam le vat ta on. Mot con lon duoc mo ra chia lam nhieu phan, lam le cung, khan dang le vat ta on den tung vi.

Le hoi den Nhuoc Son

Le hoi den Nhuoc Son duoc dien ra vao ngay 20/9 am lich hang nam, tai xa Chau Que Ha, huyen Van Yen. Dong dao ba con va du khach thap phuong dang huong tai den de tuong nho cong lao cua Ha Chuong va cau cho cuoc song duoc am no hanh phuc. Den Nhuoc Son thuoc dia phan thon Ngoc Chau xa Chau Que Ha, den nay tho ngai Ha Khac Chuong, mot nhan vo tuong thoi Tran co cong dong gop to lon trong viec tran giu vung bien cuong phia bac, trong cuoc khang chien chong quan Nguyen Mong lan hai, da duoi quan nguyen tu Phu Tho theo duong Song hong len Yen Bai, toi Chau Que Tho tuc Chau Que Ha ngay nay, Ha Khac Chuong chieu mo them tho binh dia phuong tiep tuc truy kich dich, dong be mang mang ra cam chot tai cu Ngoi Thac Nhuoc, de phuc kich quan dich, sau mot tuan quan dich lot vao tran dia mai phuc. Quan ta tu moi huong xong ra pha tan quan dich. Trong luc quyet chien Ha khac Chuong bi thuong nang va chet. Thi hai cua  Ong duoc dua sang song chon cat tai cua thac Nhuoc Son. Den Nhuoc Son quay mat ra huong Bac, co hinh the khong deu, ket cau theo kieu chu dinh, tren mat bang tong the duoc chia lam hai phan, phan kien truc chinh va phan kien truc phu, voi dien tich mat bang la 191,44 m vuong. Trong den co tren 10 di vat gom chuong dong, cac o chu, tuong Ha Chuong duoc duc bang dong cao 28,5cm rong 9 cm, nang 67 kg, bat nhang.

Le Tang Cau cua nguoi Thai Den

Mot tuc le khong the thieu cua cac co gai Thai Den Muong Lo Van Chan, Nghia Lo (Yen Bai) truoc khi ve nha chong, phai tien hanh nghi Le Tang Cau de ru di nhung van duc cua qua khu, duoc nhe nhang, thanh sach, buoc vao mot cuoc song moi. Co dau duoc bui toc nguoc len dinh dau trong le Tang Cau, de thong bao cho moi nguoi biet minh da co chong. Le Tang cau duoc thuc hien theo tung buoc rat cu the, chat che va doc dao. Le vat nha trai chuan bi cho co dau gom: 1 sai khan pieu, khit, doi vong tay va hoa tai bac, nhan vang hoac bac, tram cai toc, chiec guong nho, chiec luoc sung va 1 lon don toc dem sang nha gai tang co dau. Trong ngay lam le Tang cau, nha trai cu mot doan sang nha gai gom nhung thieu nu tre dep va cac thieu phu khoe manh, thao vat, am hieu sau sac phong tuc, tap quan va thong thao dong tac bui toc nguoc cho co dau moi. Phia nha gai cung co so nguoi tuong ung, trong do co hai thieu nu lam phu dau, thuong la ban than cua co dau. Cac buoc tien hanh le, truoc tien la phan goi dau cho co dau, hai co gai phu dau se giup co dau xoa toc va goi dau bang Nam Khau ma (nuoc ngam gao nep) dung san trong ong tre nua cung voi nuoc dun la buoi, la xa, tre nga, huong nhu, long nao. Boi nguoi Thai Den tam niem duoi lan nuoc trong mat cua dong suoi, nuoc suoi se cuon troi di tat ca nhung gi mon cu cua ngay qua khu va de duoc nhe nhang, thanh sach buoc qua mot cuoc song moi. Sau khi, goi dau xong, co dau se van toc quanh dau roi cung chung ban tro ve ban. Tu chan cau thang, co duoc don ruoc va buoc cham rai tung bac len nha san. Den Tang chan (ngoai san) co ngoi vao giua mot hang ghe may, huong ve phia mat troi moc. Hai thieu nu phu dau cung phu nang khay dung do trang suc do nha trai mang sang. Tiep do, Nai cau (nguoi duoc chon de Tang cau cho co dau) dung o phia sau lung co, nhe nhang chai toc roi dung hai tay vuot nguoc toc tu phia sau gay len kem theo lon toc don va bui cuon chat lai tu trai sang phai hoac nguoc lai. Khi bui toc da hoan chinh. Nai cau khe nang chiec tram bang bac xuyen bui toc de giu cho cau khong the xo roi tung va chiec tram bac xinh xan noi bat tren nen den ong muot cua bui toc co dau moi. Khi le Tang Cau xong, Nai cau khe hat nhung loi dan do yeu thuong va chuc mung hanh phuc cho tinh yeu doi lua

“Mai toc dai, chai cho muot

Bui nguoc len thanh “Tang cau”

Tu nay ve sau, nguoi da co chong

Nuoc khong doi dong

Long khong doi huong, con oi”.

Le Tang cau duoc nguoi Thai den coi trong, boi no de lai dau an quan trong trong suot ca cuoc doi nguoi phu nu dan toc nay. Dan toc Thai co von van hoc co truyen quy bau voi kho tang than thoai, co tich, truyen thuyet, truyen tho, ca dao…cung nhieu dieu mua (khap) doc dao: xoe Thai, mua sap. Va mot net van hoa doc dao, lam nen net rieng co cua nui rung Tay Bac chinh la Le Tang Cau cua nguoi Thai Den.

Le hoi Long Tong cua nguoi Tay o Kien Thanh

Voi nguoi Tay o xa Kien Thanh, huyen Tran Yen (Yen Bai), hoi Long Tong (hay le hoi cau mua) chinh la mot trong nhung le hoi truyen thong dac sac lon nhat, vui nhat cua dan toc Tay duoc to chuc trong dip dau xuan nam moi. Le hoi duoc to chuc vao dung ngay ram thang Gieng nham gui gam uoc mong cua dan lang, cau cho mua thuan gio hoa, van vat sinh soi nay no, nguoi nguoi am no va hanh phuc. Cung giong nhu cac le hoi khac, hoi Long Tong cua nguoi Tay o Kien Thanh duoc chia lam hai phan, la phan le va phan hoi. Phan le voi nhung nghi thuc truyen thong trang trong, mo dau la phan ruoc hoa qua, co banh. Sau phan ruoc la le cung Thanh hoang ban tho, than nui, than suoi: Nui Khau Raao o phia Tay, nui Khau Thu o phia Bac, nui Khau Cuom o phia Nam va mieu Ba Chua o phia Dong cau cho mua thuan gio hoa, cay coi tot tuoi, cau cho chim muong, sau bo khong pha mua mang, dan lang khoe manh, doi song cua nhan dan duoc am no. Theo tuc truyen tu xua, le cung Thanh hoang ban tho cua ban Roong Raao duoc nhan dan dang len 6 co banh, moi co banh gom co 6 loai banh la banh uoi, banh bia, banh phong tru, banh te, banh tra lam, banh no va mot cay hoa 12 tang tuong trung cho 12 thang trong nam dom hoa ket trai. Than cay duoc lam bang cay gang gai, nhung bong hoa lam bang cay dau, nhung vong hoa tron duoc cam vao canh gang thanh canh hoa. Moi dau canh hoa duoc treo mot qua khe tuong trung cho nhung hat lua may nang bong. Moi co banh kem theo 7 mam co la nhung mon am thuc duoc che bien bang thit lon, thit ga va xoi nep. Di cung voi mam co banh la co than, trong, chieng… ron ra lam bung len khong khi nhon nhip cua ca vung. Xen voi phan le, cac nghe nhan, cac gia lang truong ban cung nhan dan cac dan toc xa Kien Thanh cung nhau trinh dien man dong dien 6 dieu dam co gom: dam cheo rua (mua cheo thuyen), dam dan tinh, dam vii (mua quat), dam dap (mua kiem), dam teo keo, dam quet san rong. Cac dieu mua the hien su phoi  hop nhip nhang, su kheo leo cua nhung doi ban tay con nguoi va tinh than thuong vo cua dan toc. Sau phan le la phan hoi soi noi va vui nhon voi su tham gia cua hang nghin nguoi dan trong xa va khach thap phuong voi cac tro choi dan gian nhu: ban no, danh yen, day gay, nem con… Tat ca cac tro choi trong hoi da the hien su gan gui va tinh than cong dong cao cua nhung nguoi tham gia. Nhung hinh thuc sinh hoat mang dam ban sac van hoa dan toc da thuc su la noi giao luu giua cac dan toc Tay, Mong, Kinh va Dao trong vung. Le hoi Long Tong la net sinh hoat cong dong dac sac, chua dung nhieu gia tri nhan van, la noi ton vinh van hoa, phan anh tam tu nguyen vong nguoi Tay voi mong uoc ca nam duoc mua, khoe manh va mot nam moi nhieu tot lanh.

Le hoi Hoa Ban – Muong Lo

Vung Muong Lo tinh Yen Bai la noi tap trung dong dong bao dan toc Thai sinh song va co nhieu phong tuc, le hoi, cac tuc cung gio dac sac. Ben canh nhung le hoi nhu: Ram thang Gieng, Tet Sip xi, Xen ban, Xen Muong…, le hoi Hoa ban la mot hoat dong van hoa kha tieu bieu cua vung dat va cuoc song tinh than cua nguoi Thai Muong Lo. Hoi Hoa ban la ngay vui cua ho hang, cua ban, muong va la dip cho trai, gai gap go, ho hen. Cu den ngay 5/2 am lich hang nam, le hoi Hoa ban duoc to chuc. Dia diem to chuc thuong la o hang Tham Le. Le hoi Hoa ban ham chua y nghia cau phon thuc cua cu dan nong nghiep mien nui, voi tam nguyen thinh bai “Then” – vi than toi cao trong hang ngu thanh than theo quan niem cua nguoi Thai; thinh bai “Nang Ban” – mot nu nhan vat huyen thoai bieu thi cho su trinh trang cua thieu nu Thai va tinh yeu doi lua thuy chung; thinh bai ma troi, ma duong, ma nui, ma song… phu ho cho mua thuan gio hoa, mua mang tuoi tot, van vat dom hoa, ket trai, cho lua doi hanh phuc va cuoc song cua dan ban yen vui. Truyen thuyet cua nguoi Thai ke rang: nang Ban la mot co gai xinh dep nhung bi benh dau mua, nang khong lay chong ma len hang Tham Le (nay thuoc xa Son Thinh, huyen Van Chan) sinh song. Cuoi cung, nang kiet suc o do. Noi nang nam xuong sau do moc len mot cay hoa mang bup trang nhu bup tay nguoi con gai va chang bao lau, loai hoa ay moc lan ra khap vung Tay Bac. Hang nam moi do xuan ve, hoa no trang nui rung va nguoi ta dat ten loai hoa do la hoa ban. Le vat trong nghi le la thit lon. Nguoi Thai quan niem lon la con vat thong minh, co the lam trung gian giao tiep voi cac than linh de thinh cau nhung uoc nguyen cua dan ban; do le gom co: dau, duoi, bon chan, xuong thit, luc phu, ngu tang, moi thu mot goi va trong so le vat de dang te thi ruou la do le khong the thieu duoc. Le hoi gom hai phan: phan le de cung than linh, phan hoi de tao nen nhung tieng cuoi sang khoai nham giao duc con nguoi vuon toi cai dep. Toan bo phan nghi le duoc thuc hien o ngoai cua hang, sau do thay mo vai “Then” xin mo cua hang thi phan hoi luc do moi dien ra ca ben trong va ben ngoai hang. Sau le cung, ba con dan ban duoc vao hang du tiep phan hoi. Noi dung cua phan hoi chu yeu la khap giao duyen theo dieu han ne. Sau do la cac tro choi hai hoa, mua xoe va nem con. Cac chang trai giup cac co gai hai nhung bong hoa trang muot dem ve nha. Hoa ban con la mon an doc dao trong van hoa am thuc cua dan toc Thai. Mon hoa ban nau voi gao nep thanh xoi cho huong vi dam da, ngao ngat huong thom. Khi hoang hon buong cung la luc ket thuc cac tro choi trong le hoi. Cac chang trai, co gai vua di vua noi nhung loi chia tay nhau day luu luyen, hen den mua xuan moi, khi ban no trang doi se lai gap nhau.

Le hoi Xen Muong cua dong bao Thai Muong Lo

Le hoi Xen Muong (cung Muong) la mot trong nhung le hoi lon trong nam cua nguoi Thai nham tuong nho den cac vi than linh da khai sang ra muong, (cach goi ten vung dat noi nguoi Thai dang sinh song), cau mong cho nguoi Thai duoc am no, hanh phuc. Le hoi nay dien ra giong nhau o moi vung, nhung moi muong lai chon dia diem, cach thuc tien hanh va mot so nghi le khac nhau. Nguoi Thai Tay Bac thuong to chuc le hoi nay o dau nguon song suoi, noi cung cap nuoc cho toan muong; nguoi Thai den o Muong Lo (Nghia Lo, tinh Yen Bai) lai to chuc o khu rung cam cua Muong (Tu Muong) – noi co goc da to nhat, xung quanh la noi yen nghi cua nhung nguoi da khuat. Le hoi Xen Muong cua nguoi Thai o Muong Lo do ong Mo Nghe (Mo muong), nguoi trong coi than quyen cho Chu muong (Chau Muong) va hoi phu lao (Hang thau ke) dung ra to chuc. Le Xen muong phai co ao cua con trai thuoc dong doi quy toc goc (Tao chau sua) hay nguoi duong chuc (Phia tao) lam vat te. Ngay nay, chuc danh quy toc khong con nua nen nguoi Thai lay ao cua cac vi lanh dao xa lam vat te. Le vat do nguoi dan toan muong dong gop, co the mo tu hai den bon con trau. Rieng nguoi Thai o Yen Chau, tinh Son La thi te trau trang. Dieu la la, con trau de Xen Muong phai do chinh ong mo Nghe di tim, ong thich con nao thi chi con day, khong can biet con trau cua nha ai. Thu vi hon, khi bi ong Mo chi gay vao, con trau dung yen den muc gan nhu bi thoi mien, nguoi giup viec (ong Con) chi viec dat trau ve noi to chuc le hoi. Co cung gom ba mam co thit trau chin, gao va ruou. Ong Mo khan bay lan, moi cac vi than, cac vi to tien ve du le va phu ho cho dan muong duoc am no, sung tuc, cuoc song an vui. Cac tro choi trong le hoi Xen Muong thuong la xoe vong theo nhip Lien sau la tro nem con. Truoc khi bat dau, nguoi ta lap dan te con duoi chan cot con cao 15m-20m. Le vat gan giong Xen Muong, chi khac la co them hang tram qua con tren dan te. Quan niem cua nguoi Thai cho rang, ong troi sai con dia duoi ruong, con muoi, con vat tren rung hut mau dem len troi. Nay muong to chuc nem con de doi lai. Tham gia tro nay chu yeu la nam thanh nien, ai nem rach tam diem tren dinh cot con se duoc coi la nguoi hung cua hoi. Trong hoi Xen Muong con to chuc san ca tap the, mot sinh hoat kha ly thu. Moi thanh vien trong muong ai cung co quyen tham gia cuoc san nay. Day khong don thuan la van de kiem an ma con la mot hoat dong sinh hoat van hoa khang dinh tinh thong nhat cong dong chat che hon. Co the noi Xen Muong la le hoi cau an, vat thinh, xa hoi ben vung

Le hoi cau mua cua nguoi Thai den Muong Lo

Cau mua “pay so phon” la nghi le khong the thieu truoc moi mua vu moi cua nguoi Thai den Muong Lo tinh Yen Bai. Trong hoi cau mua nay, con nguoi khong chi cau xin cac dang sieu nhien ban cho mua thuan gio hoa, mua vu tuoi tot, ma con thong qua cac yeu to tam linh de khuyen ran, nhac nho ve bon phan va trach nhiem cua moi nguoi. Nguoi Thai quan niem co su ton tai cua hai the gioi. The gioi thuc gom su song cua con nguoi va muon loai ma con nguoi thay duoc. Con the gioi sieu nhien la luc luong quyet dinh su song tren trai dat do do nguoi Thai rat coi trong viec cung te. Ben canh do, nguoi Thai con cho rang than linh cai quan mua gio, thuong nhung dua tre sinh ra khong co cha de lam nha cho nen da khong lam mua khien cho troi han han, day cung la cach trung phat nhung nguoi phu nu co con ngoai gia thu, vi vay trong hoi cau mua bao gio cung do mot nguoi dan ba goa – “me mai” dai dien dan dau cung dan ban cau xin cac vi than chu nuoc, chu song suoi (bieu tuong cu the la thuong luong – “to ngua”) de moi cac than linh ve lang nghe nguyen vong va phu ho cho con nguoi. Ba goa cung cac ba, cac me trong ban mac ao toi co – “sua cok”, doi non, cung khenh bung den tung nha de quyen gop. Cac ba con dem theo mot chiec mo tre – “khe mo” va mot chiec met – “long”. Den nha nao cac ba cung go mo bao hieu va go met roi cat tieng hat: “Du huon bau le?/ Me nang oi?/ Khap tu let hau e/ Khay tu phon hau e/ So nam phon hay ca/ So nam Pha hay na/ Hay na hay ta ca/ Hay ca hay li lo/Khau du hay tai phoi/ Hoi du na tai lenh/ Panh du sa hom quan/ Man du khum tai au/ Bao thau tai da pa/ Bao na tai da nhieu da nhieng/ … Mut ma suong ang om/ Com ma co ang nin do. Co nghia la: Co o nha khong ba nang oi/ Dong cua nang cho toi/ Xin nuoc mua lam ma/ Xin nuoc troi lam ruong/ Vua lam ruong vua lam ma/ Lam ma lam nhanh nhanh/ Lua tren nuong da chet kho/ Oc o ruong chet can/ Banh men ruou thanh khoi/ San duoi dat chet thoi/ Con trai khong con noi bat ca/ Con ca nieng khong co de an/… Troi toi nhu nuoc cham/ May den ve nhu muc…”. Cac nha tuy dieu kien, nguoi gop gao, nguoi gop ruou, san, khoai de vao met roi cac ba moi chuyen vao bung, chu nha va doan nguoi cung hat: “Phon phon gio/ Lom lom gio”, co nghia la: “Mua nhanh nhanh/ Gio nhanh nhanh”. Khi da co du le vat, doan nguoi ruoc hinh mo phong “To Ngua” den dia diem cung le, ba goa dung met lam mam, dat le vat vao va bat dau cung bai cung cau mua voi noi dung moi chu nuoc, chu song suoi ve an le vat va lang nghe nguyen vong cua dan ban cau xin troi lam mua: “Moi chau phau tu let muong bun/ Moi chau phau tu phon muong pha/ Moi ma kin chin mu luong, mu pi to long/… Kin leo chang coi cao di/ Lay kin pang chang coi cao cum/ Khap tu let muong bun hau no/ Khay tu phon muong pha hau no”… Co nghia la: Moi chu giu cua nang cua troi/ Moi chu coi cua mua cua thien/ Xin moi ve an thit lon nac to bang mang gia gao… An roi xin ru long thuong/ An xong thi xin phu ho/ Dong cua nang lai nhe/ Mo cua mua di thoi. Ba goa to chuc cho dan ban an uong vui ve va cung mua hat cau mua. Khong the thieu cac dieu xoe truyen thong, boi “Khong xoe khong tot lua/ Khong xoe lua khong tro bong…”. Sau do tat ca dan ban, thanh nien nam nu cung nhau ra nhung cho con nuoc, moi nguoi vua te nuoc len nhau, vua dong thanh: “Phon phon gio/ Lom lom gio”. Dieu doc dao o hoi cau mua cua nguoi Thai Muong Lo la vai tro cua nghi le cung te khong nhieu. Ta chi thay ba goa cung cac ba me tao tan chiu thuong chiu kho va giau long nhan ai. Trong xa hoi nguoi Thai xua, phu nu la nguoi phai chiu nhieu kho nhoc, dac biet la nhung nguoi goa chong, hoac co con ngoai gia thu, boi khong co ban tay nguoi dan ong lam nhung viec nang nhoc. Vi vay trong hoi cau mua viec chi co cac ba, cac me den tung nha quyen gop va cau mua co mot y nghia dac biet, hanh dong va loi cau xin cho ban muong cua nhung nguoi phu nu ngheo kho ay thau den tan troi xanh. Ba goa nhu mot su gia chuyen tai nguyen vong chinh dang cua dan ban voi cac dang sieu nhien, dong thoi co vai tro nhu mot thu linh. Ba goa cung cac ba den tung nha keu goi long doan ket, thuc day long nhiet tinh, y chi va quyet tam cua dan ban. Phai chang su doan ket xay dung nen nhung cong trinh thuy loi “muong, phai, lai lin” va vai tro cua nguoi phu nu cua thoi ky mau he cua nguoi Thai duoc bieu dat tinh te qua hinh anh day nhan ai nay. Hinh tuong chiec mo va met vua mang y nghia am duong giao hoa, sinh soi phat trien. Chiec met nhu bau troi thu nho, tieng go met tuong trung cho tieng sam bao hieu troi mua. Cai met voi nguoi Thai con co nhung y nghia sau sa, tinh te. Met mang hon lua gao, khi moi dua tre ra doi deu duoc dat vao met cho hay an chong lon; xua nhung doi vo chong hiem muon con lay met lam giuong de nhanh co con; khi moi nguoi Thai den qua doi, met de quat lua trong le hoa thieu, sau do bao gio hai cot cung duoc rua sach roi dat vao met truoc khi chon cat… Cung voi Le hoi “Xen ban xen muong”, tuc cung ban cung muong de tri an cac bac da co cong dung xay va bao ve nen dat Muong Lo da duoc nhan dan ton lam thanh hoang, le hoi cau mua la mot sinh hoat van hoa tin nguong rat quan trong doi voi cong dong. Le hoi thuong duoc to chuc vao dau mua mua, sau tet Nguyen dan. Cung voi nghi le don tieng sam dau mua duoc coi la quyet dinh cua chua troi, cua cac vi than gio, than mua, chu song suoi… truoc nguyen vong cua dan lanh, nguoi Thai Muong Lo con coi day la Hoi cau mua co anh huong to lon den doi song vat chat, tinh than, tam linh cua ca cong dong, den mua mang, suc khoe va su lam an cua ban muong nam ay, nen bao gio cung duoc to chuc rat trong the, vui ve, thu hut su tham gia cua dong dao ba con.

Dam Senh – Le chay nguoi Cao Lan

Dam Senh hay con goi la dam chay la mot nghi thuc cau an kha dac sac va doc dao cua dong bao dan toc Cao Lan o huyen Yen Binh tinh Yen Bai. Day la nghi le truyen thong, da ton tai trong doi song van hoa cua dong bao Cao Lan noi day tu rat lau doi nham cau xin su binh an cho gia dinh va dong ho cua gia chu noi to chuc le hoi. Trong mot doi nguoi hay trong nhieu nam, gia dinh dong ho nguoi Cao Lan lam an khong may man, gap  nhieu that bat, om dau benh tat, chan nuoi, trong cay luon bi mat mua, gap nhieu tai uong trong cuoc song… thi dong bao se tien hanh lam Dam senh (dam chay) de ta on to tien, troi dat, cau xin su che cho va phu ho cho cuoc song duoc an binh, am no, hanh phuc. Le hoi Dam Senh duoc to chuc o quy mo gia dinh. Trong moi gia dinh tuy thuoc vao tung dong ho rieng biet ma le hoi nay duoc to chuc o quy mo to nho khac nhau, thoi gian to chuc ngan hay dai cung tuy thuoc vao moi dong ho. Thoi gian to chuc le hoi Dam Senh duoc tinh theo chu ky doi nguoi, nghi thuc nay khong duoc tien hanh lien tuc hang nam o moi gia dinh dong ho ma tai moi doi, (tinh theo 25 nam la mot doi thi gia chu phai to chuc le hoi Dam Senh mot lan). O doi bo vi dieu kien kinh te chua to chuc duoc thi phai khat xin sang doi sau va doi con se phai co trach nhiem to chuc nghi thuc nay thay cho doi truoc. Doi voi cac ho lon nhu ho Tran thi le hoi duoc dien ra trong 7 ngay, buoc vao ngay dau tien goi la ngay khai but viet so (hoi pet) ngay bat dau vao dam. Vao ngay nay, gia chu moi 3 thay cung, trong do co 1 thay ca dung ten to chuc nghi le goi la Say phu, 12-15 thay Dao trang (nguoi giup viec cho thay cung da duoc cap sac) lien tuc viet cac to so bang chu nom Cao Lan de the hien cac uoc mo nguyen vong ve mot cuoc song tot dep thong qua cac la so do. Thoi gian viet so duoc tien hanh lien tuc cho toi ngay chinh thuc cua le hoi Dam Senh. Nghi le chinh thuc se duoc dien ra lien tuc tu 17 gio chieu cho toi sang ngay hom sau trong ngay cuoi cung cua le hoi. Dia diem to chuc le hoi Dam Senh tai nha gia chu noi to chuc nghi le. Tai day, dong bao lap hai dan cung, mot tren nha noi tho to tien cua dong bao, noi day se dien ra cac nghi thuc chinh cua le hoi Dam Senh va mot dan cung duoi san noi tho tho cong va cac vi than trong coi dat dai. Le vat dang cung trong ngay le chinh la cac le chay bao gom hoa qua, banh trai va cac thuc pham co nguon goc tu thuc vat. Con le vat phia dan cung duoi san noi tho cac am binh va doan quan quan cua cac thanh la le tap bao gom 5 mam cung nho co thit lon luoc va mot mam cung chinh gom 1 con ngan. Theo quan niem dan gian, dong bao cho rang day la le chay cho nen cac than thanh va to tien chi can cung le chay, con cac doan quan quan di bao ve cac than thanh se duoc cung le tap ma khong can kieng chay. Vao ngay khai but, gia chu se moi dan lang den du va mo mot bua tiec nho chieu dai moi nguoi vua de thong bao ve viec to chuc le hoi Dam Senh cua gia dinh vua de ba con dan lang biet va chuc mung cho gia dinh. Vao ngay nay, thay cung tien hanh nghi thuc cung khai but (hoi pet) ngay truoc ban tho to tien cua gia dinh, sau do thay cung va cac dao trang lien tuc viet so trong cac ngay tu hom do cho toi hom vao le hoi chinh thuc. Trong ngay khai but dan lang den du va uong ruou chuc mung gia chu, tiep do moi nguoi co mot mon qua nho la cac san vat cua gia dinh de mung cho gia chu da to chuc duoc le hoi Dam Senh. Le hoi Dam Senh tham duom tinh than doan ket, hoi tu nhieu gia tri nhan van, tich hop nhieu yeu to van hoa dac sac doc dao cua dong bao Cao Lan o huyen Yen Binh va nhieu noi cong dong nguoi Cao Lan sinh song (Tuyen Quang, Thai Nguyen, Bac Giang, Phu Tho…). Le hoi the hien nhung khat khao, nguyen vong chinh dang cua nguoi dan ve mot cuoc song tuoi dep hon, hanh phuc am no hon. Do vay viec khai thac nghien cuu bao ton le hoi Dam Senh nham ton vinh cac gia tri nhan van cao dep la mot viec lam co y nghia, nhat la trong xu the hoi nhap hien nay.

Le cung ho cua nguoi Hmong Suoi Giang

Trong cac sinh hoat tin nguong cua nguoi Hmong Si o xa Suoi Giang huyen Van Chan tinh Yen Bai, le cung ho “Zu xu”  la mot trong nhung le cung tap the, cung chung cua ca dong ho the hien mot tinh than doan ket, tuong tro, giup do lan nhau giua nhung nguoi cung huyet thong de cung nhau xay dung mot cuoc song tot dep hon voi nhung khat vong cua mot dan toc giau truyen thong van hoa. Le “Zu xu”  duoc to chuc thuong xuyen hang nam, tuy thuoc vao moi dong ho va nhung dieu kieng ky ma  moi dong ho nguoi Hmong Si o xa Suoi Giang co nhung ngay to chuc nghi le khac nhau. “Zu xu” la le cung cau xin cac than linh che cho, phu ho cho cac gia dinh trong dong ho luon gap nhieu may man trong cuoc song, anh em con chau  khong bi benh tat, khong con bi om dau hay tai uong mat mua, khong gap phai nhung tai nan trong lao dong san xuat… Cau xin to tien ban cho mua mang cua anh em con chau trong dong ho luon duoc tuoi tot, thoc ngo day nha. Hien nay, dong ho Giang, Sung to chuc le cung vao ngay 17 hoac 19 thang 9 am lich, dong ho Vang, Trang to chuc vao ngay 27 thang 7 am lich…ngay to chuc nghi le phu thuoc  vao ngay kieng ki cua moi dong ho ma dong bao khong the thay the vao nhung ngay khac. Dia diem to chuc le cung duoc thay doi luan phien lan luot theo tung nam, o day moi gia dinh trong dong ho se duoc dung ra to chuc nghi le mot lan theo chu ky tuan tu tu nha nay sang nha khac. Theo quan niem cua nguoi Hmong noi day, viec to chuc le cung “Zu xu ”  nhu the thi  moi gia dinh moi co dieu kien the hien long thanh cua minh doi voi to tien, than linh thong qua viec trang trai va chi phi moi le vat dang cung trong ngay dien ra nghi le. Trong viec to chuc le cung ho “Zu xu”, den luot nha nao duoc vinh du to chuc nghi le thi gia  dinh do phai tu lo lieu toan bo cac chi phi tu le vat, do dang cung den thuc pham thiet dai toan bo dong ho trong ngay hom do, anh em trong dong ho di du le khong phai dong gop gi ma moi nguoi chi mang theo mot chai ruou lam le vat dang cung cua gia dinh. Le vat chinh trong le ” Zu xu ”  la thit lon, gia dinh no to chuc le cung se chuan bi thuc pham va le vat dang cung tu truoc, gia chu sap san mot con lon tu 50 den 70 kg goi la lon ” Zu xu”  de to chuc nghi le cung, ngoai viec  dung lam lon ” Zu xu” con lon nay con dung lam thuc pham thiet dai anh em dong ho va danh mot phan tra cong cho thay cung va nhung nguoi giup viec. Moi cong viec chuan bi nhu mo lon cung, trang tri nha cua, bai tri ban tho deu duoc tien hanh tu hom truoc. Trong ngay le chinh thuc, theo truyen thong, dong bao Hmong noi day kieng mau va moi viec lien quan den tiet dong vat, boi le ” Zu xu ”  la ngay le cau su may man. cau cho tai qua nan khoi, neu nhin thay mau thi nhung dieu xau xa, khong may man van con quanh quan lam hai anh em trong dong ho. Le cung “Zu Xu” chinh thuc duoc to chuc vao buoi sang, keo dai va ket thuc vao buoi trua. Vao ngay le, moi gia dinh deu tap trung tai nha nha gia chu. Cung voi mang theo 01 chai ruou the hien tam long, tu hom truoc moi gia dinh vao chon va chat 03 canh cay che ve (lay phan ngon dai 40cm), dong thoi dung 3 loai chi den – trang – do buoc vao ngon cay che ve mang toi nha gia dinh chu le. Theo nguoi dan noi day, cay che ve dung de xua duoi ta ma dong thoi dung de don nhung dieu may man, tot dep. Trong ngay le “Zu xu” de trang hoang cho le cung, gia chu vao rung chat mot cay “Zang” cao 1,5  den 2m lay phan ngon mang ve chon chinh giua ngoi nha, moi canh che ve buoc chi 3 mau cua cac gia dinh trong dong ho deu duoc treo len tren than cay “Zang”. Dong bao Hmong noi day quan niem rang cay “Zang ” cung  voi cay che ve co tac dung tru ta, buoc chung cac canh che ve voi cay “Zang” trong ngay le se tao ra suc manh tong hop xua tan di moi dieu xau xa. Le cung chinh thuc duoc to chuc tai hai noi, noi thu nhat thay cung voi trang phuc truyen thong cam cay huong cung khan truoc cay “Zang”, loi cung voi dai y cau xin than linh phu ho cho dong ho mot nam duoc mua thuan gio hoa, cac gia dinh trong dong co mot nam gap duoc nhieu may man, tranh duoc nhung tai uong… Noi cung “Zu xu” tiep theo duoc tien  hanh sau khi ket thuc le cung o trong nha, thay cung nho cay “Zang” mang ra cua chinh di vong ra phia sau nha theo huong tay phai lam nghi thuc xua duoi ta ma cho ca dong ho. Tat ca anh em con chau deu theo thay cung di ra phia sau nha, thay cung phu mang theo mot con dao va mot cay no thuc hien cac hanh dong xua duoi ta ma va nhung dieu xau. Sau do, cay “Zang” lai duoc chon vao chinh giua ngoi nha, thay cung tiep tuc cung trong khoang 30′  voi noi dung nhu lan truoc, cau xin than linh bao ve cho dong ho thoat han khoi su quay pha cua ma ta. Ket thuc le cung, thay cung dung con dao chat doi bo che ve va cho anh em con chau mang di vut that xa ngoi nha cua gia chu. Dong bao tin rang, ai cang mang di vut xa thi nguoi do va  gia dinh cua ho cang may man hon. Sau khi bo che ve chat lam doi duoc vut bo, thay cung phu dung cay no ban len troi 03 mui ten de xua duoi ta ma, khong cho ve lam hai cac gia dinh cho du o duoi dat hay tren khong trung. “Zu xu” la  nghi le dac sac va het suc doc dao cua nguoi Hmong Si Suoi Giang, le hoi tich hop nhieu yeu to van hoa ban dia, tham duom cac gia tri nhan van, qua do, gop phan tang cuong tinh doan ket, tuong tro lan nhau giua cac gia dinh trong dong ho de cung chung tay cong suc xay dung doi song ngay cang am no, hanh phuc.

Le hoi Xen Lau No cua nguoi Thai den

Xen Lau no la nghi le quan trong cua nguoi Thai den Muong Lo tinh Yen Bai ma ban chat nham tri an cong duc nhung thay cung da chua khoi benh cho moi nguoi – “Mo mot”, dac biet la nhung nguoi tung bi benh nang da khoi, duoc coi la nhung con de – “lu hoi” va nhung nguoi benh nhe da chua khoi duoc coi la con nuoi – “lu lieng”, gui ao hon chu tho cung tai nha thay mo. Dong thoi day cung la ngay hoi lon cua cong dong, thu hut duoc moi doi tuong tham gia, boi y thuc ton trong truyen thong van hoa cua dan toc, moi nguoi duoc gap go chan hoa cung nguoi than, ban be, mung cho nhau tai qua nan khoi va tham gia cac tro choi, dieu xoe truyen thong. Trong doi song cua nguoi Thai Tay Bac co nhieu le cung. Nhu cung ban cung muong, ma ban chat la le cung thanh hoang, cau cho ban muong binh yen no am. Le cung rung – cau than rung phu ho cho nui rung, ban muong binh yen, tru phu. Cung dua hon nguoi qua doi len troi, cung khi dau om, len nha moi, dam cuoi, xuong dong, mung com moi, cung via… Loai tru nhung yeu to me tin di doan, thi thay mo giup cho cong dong rat nhieu trong viec cung co doi song tinh than, lam tang niem tin va nghi luc song cho moi con nguoi truoc nhung thu thach cua cuoc song, giup con nguoi biet huong thien, tranh cai xau, song hieu thuan voi cha me, vo chong chung thuy, vun ven gia dinh, biet doi nhan xu the va lam theo nhung dieu ong ba day va luat tuc cua ban muong, phap luat cua Nha nuoc. Le “Xen Lau no” bao gio cung duoc to chuc tai nha “Mo mot” vao mua mang moi nhu hang nam, khi cay coi dam choi nay loc, hoa ban trang tinh khoi toa huong thom mat, hoa ma vang tuoi cung muon hoa dua no khap rung, van vat rao ruc sinh soi sau mua dong gia, cac “lu hoi” va cac “lu lieng”, dem le vat den nha thay mo ta on tai sinh. Nhung nguoi nay deu da gui ao da mac, tuc la ao mang con via cua minh treo o ban tho cua thay mo ngay tu khi dat niem tin vao tai nang va duc do cua thay mo, de duoc thuong xuyen cau cung mong cho khoe manh, benh tat tieu tan. Den khi nguoi benh hoac chinh thay mo qua doi, nguoi benh hoac nguoi nha phai dem le vat den xin ve. Tuy theo nguoi da tung co benh nang hay nhe ma le vat la lon hay ga, ngoai ra con co khan pieu, ruou – “lau”, huong, nen, rau rung xoi  tong hop – “phac nung chup”, hoa ban – “bok ban”, hoa ma – “bok ma”, cac co gai con dung hoa ban gai len toc, cu gung – “man kha”, dac biet khong the thieu mang rung – “no” (mang vau – “no pao”, mang sat – “no pat”, mang gieng – “no kha”) tuong trung cho su hoi sinh, manh khoe sau khi duoc chua khoi benh. Nhung nguoi tung bi benh nang con dem theo mot cay bang de ca ngon cho vao sot dung o ben canh ban tho tuong trung cho le vat la con trau den – con goi la “co quai xien”, cay chuoi non ca goc tuong trung cho trau trang – “co quai lon”, (nhung cay nay con goi la “co quai tao”), tren “co quai tao” treo qua con tuong trung cho rong con – “luong con” trong truyen thuyet. Voi nguoi Thai Tay Bac rong la con vat dep nhat, la bieu tuong cua nhung gi tot dep nhat, tua con nhu tam tia nang, chin tia mua, mang theo nhung hat giong nhu lua, ngo, bong… cho gieo xuong sinh soi nay no, tot tuoi. Ong mo cung cho tung nguoi mot ngu y to long biet on voi dang sieu nhien: “Day kin bau lum thu/ Day du cong canh on/ Sau chang mik cay to luong (hoac to mu) ma vay”, tuc la: Duoc an khong quen dua/ Duoc o (song lai) khong quen cong on/ Co ga (lon) to ve ta. Moi nguoi deu duoc thay mo cho ba lat gung duoc sau bang chi den deo vao co lam bua – “han”, nguoi benh nhe buoc vao co tay, moi nguoi deu de cho den khi tu roi moi dem cat vao noi de “Tay ho”, tuc noi giu hon via cua moi nguoi, bua nay neu cang lau roi cang duoc coi la diem tot, nen ai cung chu trong giu gin. Khi buoc bua cho moi nguoi, thay mo deu khan giong nhu khau quyet: “Phi nha du cuong nang/ Phi nha thang cuong nua/ Om dam quam khat”, co nghia la: Ma dung o trong da/ Ma dung tru trong nguoi/ Loi thieng linh nghiem. Trong thuc te, nhung lat gung giup moi nguoi tang kha nang de khang khi trai nang tro troi, cung voi nghi le mang tinh tam linh giup moi nguoi tu tin, lac quan, co y thuc giu gin suc khoe hon trong cuoc song. Moi nguoi deu chan thanh to long biet on cuu tu va the trung thanh, hieu thuan doi voi thay mo nhu doi voi cha me minh: “Tang huon so choi tup/ Tang tup so choi pe/ Pha phon so du cong tet/ Pha det so du cong moi”, co nghia la: Dung nha xin giup mot chai/ Dung nha xin giup cay don noc/ Troi mua xin duoc tru duoi chan/ Troi nang xin duoc nap duoi bong. Sau le cung, moi nguoi cung an uong vui ve. Nhung loi hat trong bua com than mat nay deu cau chuc cho moi nguoi co suc khoe, con via khong di lac lam cho nguoi dau om: “Det kin khun dut dut suong nam ma/ Nha long kha kha suong nam hanh…”, co nghia la: Lam an len nhanh nhu nuoc lu/ Dung xuong can (ngheo) nhu nuoc rut va chuc nhau: “Hao sang quang danh/ Hanh sang chang thuong/ Sieng sang bau/ Sau sang bok…”, co nghia la: Khoe nhu nai do/ Manh nhu voi rung/ Mat nhu la/ Tuoi hong nhu hoa… Moi nguoi cung nam tay nhau nong say trong dieu xoe vong xung quanh cay “co quai tao”, khi buoc xoe den  ben mam cung khong bao gio quay lung va to long ton trong, vua xoe vua vui ve tung con. Nguoi  tung qua con bay len mang di cai ua vang, van han rui ro vua tung vua hat: “Kham sai ban long tot xia luong, kham sai muong long tot xia say”, co nghia la: Chung ta cung nhau cam day con nem di cai ua vang, nam day con quang di cai dau om. Nguoi don con, don lay cai may man, tot dep ve cung hat: “Hap au an di, an ngam ma chau/ Hap an an thau, an ke ma to”, co nghia la: Bat lay cai tot dep ve minh/ Don lay cai phuc, tuoi tho ve ta. Ngay nay khi trinh do dan tri duoc nang cao, nguoi dan khi dau om deu den benh vien de kham chua benh nhung le “Xen lau no” van duoc bao ton nhu mot net dep van hoa dam da ban sac dan toc.

Le A – ne – pa – go – ba

Nam trong nhom ngon ngu Tang Mien, voi dan so khoang 600 nguoi cu tru tap trung chu yeu tai hai thon Nau va thon Nhay thuoc xa Chau Que Thuong cua huyen Van Yen tinh Yen Bai, nguoi Xa Pho (Phu La) la mot trong nhung toc nguoi ban dia co nen van hoa rat phong phu va da dang voi nhieu nhung phong tuc tap quan nghi le tin nguong dan gian doc dao va dac sac ma trong do le A – Ne – Pa – Go – Ba  (Le quet ma lang – ten goi khac la le duoi ma lang) la mot trong nhung le hoi lon, dac sac va vo cung quan trong doi voi moi nguoi dan noi day.Ngay to chuc le a ne pa go ba chinh thuc vao ngay mong mot tet Nguyen Dan. Dia diem to chuc nghi le la mot bai dat rong bang phang gan bo suoi ngay cong lang. Le quet ma lang  the hien nhung khat khao, mong muon cua nguoi dan ve mot cuoc song tuoi dep hanh phuc. Day la phan con sot lai cua nghi thuc cau an cau yen cua ca cong dong. Toan bo dan lang cung gop cong suc, le vat de cau xin than linh va troi dat se bao ve dan lang luon am no, khoe manh. Vao ngay le, tat ca cac gia dinh trong lang moi nha deu phai dong gop mot con ga, mot lit ruou va 3 ong gao, thit lon (do ca lang cung gop chung)…de cung ca lang to chuc le cung chung. Trong ngay le tat ca moi nguoi sinh song trong lang deu phai ra noi to chuc le cung cung nhau chuan bi lap dan cung, lam ban tho va du le cung duoi ma lang cung voi thay cung. De to chuc nghi le, truoc nhung ngay dien ra le cung chinh thuc, nguoi dan lap mot dan cung ngay sat mep suoi mat quay ve phia mat troi moc (san cao khoang 0,8m rong khoang 40 – 60m2, du cho cho ca lang ngoi tren san, vi ngay truoc lang dong bao Xa Pho noi day thong thuong tu 10-15 gia dinh cung sinh song). Day la noi dan lang se to chuc le cung than linh va cung nhau an uong vui ve mung cho mot nam moi voi nhung uoc muon cuoc song hanh phuc va no du. Tai cong chinh cua lang, mot cay neu duoc dung len phia ben phai cong lang. Day la cau neu dung de treo mot chiec mo bao va do mot nguoi duoc dan lang cu ra de canh giu  va bao hieu cho ca lang biet moi khi lang co nguoi la vao lang trong suot 15 ngay kieng ki cua le “a ne pa go ba”. Sau khi moi cong viec chuan bi cho nghi le duoc hoan tat, vao ngay mong mot tet, le cung chinh thuc duoc dien ra duoi su chu tri cua thay cung trong lang. Le vat chinh trong le cung duoi ma lang a ne pa go ba bao gom :  Mot mam cung chinh duoc dat tren san co mot con ga luoc, thit, ruou, day chi hai mau den va trang, mot chiec mo go, mot doan day thung buoc mo, huong va giay. Mam cung duoc dat giua san huong ve phia lang. Vao ngay le chinh thuc, tu sang moi nguoi trong lang tu gia den tre deu tap trung tai san noi dien ra le cung. Tat ca moi nguoi moi cong moi viec cung nhau chuan bi cho le cung. Nguoi mo ga, ke giet lon, mot nhom khac cung thay mo chuan bi mam cung, truong ban cung voi nhung nguoi giup viec tiep nhan le vat va phan dong gop cua nhung gia dinh trong lang ban mang toi gop vao le cung. Ngoai phan le vat dang cung, tat ca do le do cac gia dinh mang toi deu dung de lam co an mung cho toan the dan lang. Theo nguoi dan noi day cho biet tat ca so thuc pham mang ra dong gop cua cac gia dinh trong ngay le deu phai duoc an het tai noi cung ma khong ai mang ve ban. Theo quan niem cua nguoi Xa Pho, neu khong an het ma mang ve nha se mang theo nhung dieu khong may man va nhung rui ro trong nam moi. Le cung chinh thuc duoc bat dau vao khoang 15h khi dan lang da tap trung day du va moi cong viec chuan bi cho ngay le da hoan tat, tu viec chuan bi le cung cac do le va co an mung trong ngay le. Thay cung ngoi truoc mam cung va tien hanh cung khan cau xin cac than linh, tho cong than dat ve phu ho va giup do va bao ve cho toan the dan lang trong nam moi gap duoc nhieu may man, cung cau xin cac than linh ve canh giu cho ban lang moi nguoi luon duoc khoe manh, lam an duoc thuan loi, nuoi trong duoc tot tuoi, trong lua lua chac hat, trong ngo ngo day dong, khong bi cac loai chim choc ve pha hoai mua mang cua nguoi dan, cau xin cac than thanh canh cho cac loai ma doi, ma khat khong cho ve lang ma pha quay dan lang. Thay mo cung trong khoang 15 phut. Tiep den thay mo cam mo len, ca dan lang huong ve phia chiec mo, voi niem tin rang chiec mo se canh giu cho ca lang khong cho cac ma du, via du vao lang mang theo nhung dieu khong may man rui ro ve lang.  Ca lang se cung bau ra mot nguoi co nhiem vu canh chung chiec mo trong suot 15 ngay kieng cua le a ne pa go ba.  Nguoi duoc dan lang lua chon phai la nguoi cao tuoi cu tru lau doi trong lang, la nguoi an o co phuc duc duoc dan lang tin tuong. Theo quan niem dan gian, ai duoc chon lam nguoi canh mo la mot dieu vo cung may man cho gia dinh va dong ho cua nguoi do. Ho tin tuong rang than linh va cac thanh se phu ho cho gia dinh va ca dan lang mot nam moi se chi gap nhung dieu may man trong cuoc song, tranh duoc nhung dieu xau xa den dui. Ket thuc le cung moi nguoi dan co mat tai le  A ne pa go ba deu cui xuong vai lay chiec mo 3 vai, dong thoi, moi nguoi dan deu khan voi dai y nhu: “ …Nho mo trong ban lang cho yen on tot dep…lam an phat tai…duoc mua no du…khong bi dich benh thien tai mat mua…” Sau do thay mo se tien hanh nghi thuc buoc chi via cho mo de thong qua do cac than linh bao ve mo va bao ve dan lang trong nam moi. Thay mo lay hai doan chi den va chi trang tren mam cung buoc vao hai dau cua chiec mo. Ho cho rang, gia dinh nao trong ban cung gop ga, thit, ruou de to chuc le cung nay voi mong muon than linh phu ho cho ca lang ca ban, thay mo thay mat cho dan lang buoc via de gui gam nhung uoc mo nguyen vong cua nguoi dan vao nhung soi chi via do, cau xin mo hay bao ve dan lang. Cung xong thay mo giao mo va day mo cho nguoi da duoc lua chon canh mo. Nguoi duoc lua chon se cung hai thanh nien trong lang mang mo ra cay neu duoc dung truoc cong lang, va tu do nguoi canh mo phai co nhiem vu gac cong lang trong 15 ngay kieng cua le a ne pa go ba. Khi co nguoi la vao lang phai rung mo cho ca lang biet de nguoi dan dong het cac cua khong cho khach la vao nha minh. Ket thuc nghi le ca lang cung nhau an uong ngay tai noi dien ra le cung. Moi nguoi tu gia den tre deu an uong vui ve voi nhau tren san cung tu luc do cho toi tan khuya. Trong luc an uong vui chung cung la noi dien ra cac hinh thuc sinh hoat van hoa, van nghe dan gian voi cac dieu xoe “Xinh xi ba” truyen thong, cac lan dieu dan ca muot ma hoa quyen voi am thanh doc dao cua tieng sao mui “cuc ke” va tieng ken bau “Ma nhi” cung voi co cay nui rung hung vi tao nen mot khong khi that vui tuoi, doan ket tham duom tinh than nhan van cao ca, trong niem hy vong mot nam moi mo ra voi bao nhieu dieu tot dep.

Hoi den Dai Cai

Mot nam co mot lan dien ra, Le hoi den Dai Cai o tinh Yen Bai da tro thanh noi de cho nhung mon the thao truyen thong cua nhan dan cac dan toc trong vung duoc duy tri va phat trien rong rai hon. Thong thuong, Le hoi den Dai Cai dien ra  o xa Tan Linh, huyen Luc Yen, tinh Yen Bai trong 2 ngay. Ngay chinh le tien hanh vao ngay ram thang Gieng. Trong ngay le chinh bat dau la nghi thuc ruoc va dang le doc dao bang thuyen doc dao trong quan the di tich. Le ruoc ba chua quan luong Vu Thi Ngoc Anh va le dang huong duoc dong bao chuan bi ky luong. Doan ruoc theo duong thuy ngoi Lan, roi xuoi doc song Chay, tiep theo di duong bo vao san dinh lam le, cau cho mua thuan gio hoa, mua mang tuoi tot. Phan hoi co the dien ra truoc hoac sau le ruoc voi nhieu sinh hoat cong dong phong phu. Chuong trinh van nghe trong ngay khai hoi voi Cac tiet muc cua dien vien chuyen nghiep hay chinh nhung nguoi dan dia phuong trinh bay da tao khong khi phan khoi vui tuoi trong ngay dau nam moi. Trong ngay le hoi, ben canh nhung mon the thao hien dai khong the thieu nhung tro choi dam ban sac cua dong bao noi day. Ngay sau le ruoc, dong song ngay truoc cua den da vang dong tieng trong thoi thuc cac van dong vien dua thuyen tranh tai. Chiec thuyen doc moc nay la phuong tien di lai khong the thieu cua dong bao Tay, dong bao Dao cua cac xa doc theo song Chay nhu Tan Linh, An Lac. Boi thuyen dap chan nhu bam sinh trong moi chang trai, co gai o dat nay. Va ai duoc tham gia cuoc dua nay cung lay lam tu hao lam. Ket thuc cuoc dua tren song, cung vua khi suong som tan het, nang len du de trai lang, gai ban va du khach nhin ro vong con. Cay neu cao vut dung len ngay giua sau khau nha den, vong con nho nhoi thach thuc nhung nguoi choi dieu nghe va nhung qua con tiu tit qua lai nhu muon noi len uoc vong va tinh than vuot len kho khan cua moi nguoi dan vung cao. Trong Hoi den Dai Cai, keo co cung la mon thi dau khong the thieu. Nhung vui hon o day la cuoc thi tai giua cac thon cua xa Tan Linh – mot dia ban duoc coi la co truong luyen binh, la noi san xuat luong thuc nuoi quan cua Pho tuong Vu Thi Ngoc Anh nam xua. Nhung nguoi tham gia cac doi choi nay da the hien be day truyen thong lich su cua vung dat thieng. Dac biet thu vi la o mon danh quay. O san choi nay, nhung con quay duoc nguoi choi deo got cong phu, nhieu con quay gan bo voi ho trong nhieu cuoc choi o thon ban. Nguoi choi cung that gioi dang khi danh that trung quay doi phuong de vao nhung vong trong de roi xung dang nhan phan thuong tu ban to chuc. Cung nhu keo co, san dau vat trong thuc lien hoi giuc gia cac do vat la cac chang trai nguoi Tay, nguoi Kinh, nguoi Dao vao xoi. Suc khoe, su khon kheo, nhanh nhen the hien trong tung mieng lua, the tan, buoc ra vao manh me. Tiep sau la mon day gay – mot mon thi dau doi hoi suc khoe va ky thuat cao. Tuy khong co nhieu van dong vien, nhung viec dua vao thi dau nhu khang dinh rang day la mon the thao mui nhon cua cac dia phuong vung cao o huyen Luc Yen thuoc tinh Yen Bai. Ngoai cac mon the thao nay, tuy theo quy mo Le hoi hang nam ma dia phuong con to chuc thi dau bong chuyen, co tuong, ban no va mot so mon khac.   Search on Google

  • Yen Bai Traditional festival
  • festival in Yen Bai, Vietnam
  • Hoa Ban festival
  • Best festival
  • terraces festival
Nếu thích hãy đánh giá 5 sao cho bài viết nhé bạn 😉