Địa đạo Vịnh Mốc, ngôi làng 3 tầng nằm sâu trong lòng đất

Địa đạo Vịnh Mốc, ngôi làng 3 tầng nằm sâu trong lòng đất

Cùng Phượt – Địa đạo Vịnh Mốc (Vĩnh Linh, Quảng Trị) nằm trong hệ thống cái điểm du lịch khu phi quân sự trước đây trong chiến tranh Việt Nam, đã được công nhận là di tích lịch sử Việt Nam. 17 đứa trẻ đã được sinh ra ngay chính ở đây trong suốt 2000 ngày đêm tồn tại của địa đạo này .

Hầm chữ A, từ những căn hầm này người dân nơi đây đã phát triển ra những căn hầm bằng hình thang kiên cố hơn (Ảnh – cungphuot.info)

Địa đạo Vịnh Mốc tọa lạc trên quả đồi đất đỏ bazan, ở độ cao hơn 28 m so với mực nước biển. Hệ thống làng hầm trong lòng đất hình thành và phát triển kéo dài khắp 70 làng của 15 xã, thị trấn và Vịnh Mốc là tiêu biểu nhất. Cấu trúc của địa đạo Vịnh Mốc dài 1.701 m, kết nối thông của 3 địa đạo khác là: Địa đạo của quân dân thôn Vịnh Mốc; địa đạo của quân dân thôn Sơn Hạ và địa đạo của lực lượng Công an vũ trang đồn 140. Gần 2.000 ngày đêm tồn tại, có những lúc trong lòng địa đạo chứa khoảng 1.200 người. Hiện trung bình mỗi năm đón gần 80.000 lượt khách.

Lượng bom đạn chia theo bình quân đầu người mà người dân Vĩnh Linh phải hứng là rất nhiều (Ảnh – cungphuot.info)

Từ 1965 đến 1972, mảnh đất chưa đầy 820 km² nhưng tính trung bình mỗi người dân phải chịu 7 tấn bom đạn.

Giếng thông khí của khu địa đạo (Ảnh – cungphuot.info)

Chiếc giếng thông khí cho địa đạo. Đây cũng là một trong những nơi vận chuyển 6.000 m3 đất ra ngoài tạo nên công trình xóm làng kỳ vĩ dưới lòng đất.

Hệ thống hào quanh địa đạo (Ảnh – cungphuot.info)

Địa đạo Vịnh Mốc được đào từ năm 1965-1967 được coi là pháo đài kiên cố, tác phẩm của máu và nước mắt cùng ý chí kiên cường của người dân. Địa đạo chia làm 3 tầng, có hệ thống 13 cửa ra vào, trong đó 7 cửa thông ra biển và 6 cửa đi lên đồi.

Trong địa đạo có không gian sinh sống của người dân, kho vận vũ khí đạn dược, lương thực, cơ quan của Đảng và chính quyền, quân sự, các công trình công cộng.

Cửa hầm số 5 (Ảnh – cungphuot.info)

Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, Vịnh Mốc là tiền đồn của miền bắc và cũng là điểm tập trung chi viện cho đảo Cồn Cỏ. Hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng trong việc án giữ vùng biển Vĩnh Linh.

Địa đạo có 3 giếng nước để duy trì sinh hoạt cho tất cả người dân trong 3 tầng hầm. Trong đường hầm có hội trường (đủ chứa cho 60 người) tham gia hội họp, xem phim, vị trí đặt bản tin, trạm phẫu thuật, bếp Hoàng Cầm, kho gạo, trạm đặt máy điện thoại.

Phòng trưng bày bổ sung về các hiện vật ở Vịnh Mốc (Ảnh – cungphuot.info)

Dọc hai bên đường hầm được khoét sâu và tạo ra những căn hộ đủ cho khoảng 2 đến 4 người sinh hoạt rộng khoảng gần 2 mét vuông.

Những lớp đất đỏ bazan cứng chắc, mang lại sự kiên cố cho hệ thống đường hầm (Ảnh – cungphuot.info)

Đường hầm có dạng hình vòm kết hợp với tính đàn hồi, chịu lực của vùng đất đỏ bazan. Chiều cao của đường hầm 1,2 x 1,8 m, vừa phải để đi lại và cắt lớp những không gian để phân chia cho các hộ gia đình làm nơi sinh hoạt tạm thời.

Tháng 3/2014, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu, tập hợp tư liệu lịch sử, khoa học để lập hồ sơ Di tích quốc gia đặc biệt đối với hệ thống làng hầm Vĩnh Linh và địa đạo Vịnh Mốc.